Eda ACIKGOZ, Cafer TAS, Mustafa CAKIR, Seda KESKİN
Osmangazi Tıp Dergisi - 2026;48(6):1100-1111
Sistemik inflamasyon, oksidatif stres ve inflamazom sinyalleşmesi gibi doğuştan gelen bağışıklık mekanizmalarının aktivasyonu aracılığıyla karaciğer hasarına katkıda bulunmaktadır. NLRP3 inflamazomu, proinflamatuvar sitokinlerin olgunlaşmasını sağlayan ve inflamatuvar yanıtı amplifiye eden temel bir moleküler komplekstir. Doğal kaynaklı bir iridoid glikozit olan loganinin (LOG), antiinflamatuvar ve antioksidan etkiler gösterdiği bildirilmiş olmakla birlikte, imikimod (IMQ) ile indüklenen sistemik inflamasyon modelindeki hepatik etkileri henüz yeterince aydınlatılmamıştır. Bu çalışmada, IMQ ile indüklenen sistemik inflamasyon modelinde LOG'un hepatik inflamatuvar değişiklikler, kollajen birikimi ve NLRP3/ASC ile ilişkili inflamatuvar yanıtlar üzerindeki etkilerinin araştırılması amaçlandı. LOG (50 mg/kg/gün, deri altı) yedi gün boyunca günlük olarak uygulandı ve her uygulama ilgili günün IMQ uygulamasından önce gerçekleştirildi. Karaciğer dokusundaki histopatolojik değişiklikler hematoksilen-eozin (H&E) ve Masson trikrom boyamaları ile değerlendirildi. NLRP3 ve ASC protein ekspresyonları immünohistokimyasal yöntemlerle incelendi. Ayrıca, Tnf ve Nlrp3 genlerinin göreceli mRNA ekspresyon düzeyleri qPCR analizi ile belirlendi. IMQ uygulamasının hepatoselüler dejenerasyon, kollajen birikiminde artış ve NLRP3 ile ASC immünoreaktivitesinde belirgin yükselme ile ilişkili olduğu gözlendi. LOG uygulamasının ise inflamatuvar hücre infiltrasyonunu ve kollajen birikimini azalttığı, ayrıca daha düşük NLRP3 ve ASC ekspresyon düzeyleriyle ilişkili olduğu saptandı. Bu bulgular, IMQ ile indüklenen sistemik inflamasyon modelinde LOG uygulamasının, hepatik inflamatuvar değişikliklerin azalması ve NLRP3/ASC ile ilişkili inflamatuvar yanıtlardaki değişikliklerle potansiyel olarak ilişkili olabileceğini düşündürmektedir.
