Oğuz Alp KÖSE, Rana Bilici KÖSE
Ege Journal of Medicine - 2026;65(3):627-637
Amaç: Bu derlemenin amacı, implant destekli protetik rehabilitasyon bağlamında peri-implant sert ve yumuşak doku rejenerasyonunda kök hücre temelli yaklaşımların biyolojik temelini, güncel kanıtlarını, klinik potansiyelini ve uygulamaya geçişteki sınırlılıklarını değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: PubMed/MEDLINE, Scopus ve Web of Science veri tabanları kullanılarak rejeneratif implantoloji alanında sistematik derlemeler, meta-analizler, klinik çalışmalar ve yüksek kaliteli preklinik çalışmalar öncelikli olmak üzere kapsamlı bir literatür taraması gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Mezenkimal kök/stromal hücreler başta olmak üzere kemik iliği, adipoz doku ve dental kaynaklı kök hücreler; osseointegrasyon, peri-implant kemik defektleri ve yumuşak doku rejenerasyonu bağlamında araştırılmaktadır. Mevcut çalışmalar, kök hücrelerin scaffold ve greft materyalleriyle kombinasyonunun yeni kemik oluşumu ve kemik-implant temasını destekleyebildiğini göstermektedir. Peri-implant yumuşak doku rejenerasyonuna ilişkin klinik kanıtlar daha sınırlı olup mevcut veriler ağırlıklı olarak preklinik düzeydedir. Hücresiz stratejiler ve ekstraselüler veziküller gelecek vaat eden araştırma alanları olarak öne çıkmaktadır. Sonuç: Kök hücre temelli yaklaşımlar, peri-implant doku rejenerasyonunda biyolojik destek sağlayabilecek gelişmekte olan translasyonel stratejiler olarak değerlendirilmelidir; klinik rutine geçiş için randomize kontrollü çalışmalar, uzun dönem takip verileri ve standartlaştırılmış protokollere ihtiyaç vardır.
