SELÇUK ASLAN, ZEYNEP TANA ASLAN, NİHAN COŞKUN
Journal of Cognitive-Behavioral Psychotherapy and Research - 2021;10(3):330-343
Bu sistematik değerlendirmenin amacı, uykusuzluğun tedavisinde farkındalık temelli tedavilerin (FTT) etkisini araştırmaktır. Bu değerlendirmede, FTT’lerin etkinliği araştırılırken nitel, nicel ve dolaylı kanıtlar tartışılmıştır. Çoğu makale, çeşitli klinik popülasyonlarda FTT’lerin uyku başlangıcı gecikmesini (SOL), uyku kalitesini, toplam uyku süresini (TST), uyku başlangıcından sonra uyanma (WASO) ve uyku verimliliğini (SE) etkin bir şekilde iyileştirdiğini göstermektedir. Bununla birlikte, FTT’ uygulamaları bilişsel davranışçı terapiye kıyasla bu uyku parametrelerini hızlı biçimde düzeltme konusunda üstün bulunmamaktadır. Uzun dönemde FTT’lerin diğer kanıta dayalı tedavilere benzer bir etkinlik gösterdiği ortaya çıkmaktadır. Bu nedenle FTT’lerin yardımcı veya ikinci basamak tedavi olarak uyku parametrelerinin iyileştirilmesinde etkili olduğu sonucuna varılabilir. Ayrıca FTT’ler, uykusuzluğu azaltabilen bilişsel ve duygusal aşırı uyarılmayı azaltır. Bu durum, FTT’lerin uykusuzluk semptomlarını azaltabileceğini açıklayan dolaylı bir bağlantı olarak görülmektedir.
