ORHAN YILDIZ, BİLGEHAN AYGEN
Journal of Clinical Practice and Research - 2000;22(2):105-109
Bir glikoprotein olan prokalsitonin tiroid bezinde C hücrelerince üretilir ve özgül bir proteazla kalsitonine dönüştürülür. Prokalsitoninin sağlıklı insanlarda serum düzeyi <0.1 ng/mL'nin altındadır. Ağır bakteriyel, paraziter ya da fungal infeksiyonların seyrinde serum düzeyi 100 ng/mL'nin üstüne çıkabilir ve tiroid dışı dokularda da üretilir. Prokalsitonin düzeyinde ciddi viral infeksiyonlar veya infeksiyon dışı inflamatuvar reaksiyonlarda artış olmaz ya da hafif artışlar gözlenir. Septik şoklu hastalarda ortalama prokalsitonin düzeyleri normal değerlerin 2000 katına kadar yükselmektedir. Prokalsitonin seviyeleri travma, büyük cerrahi girişimler ve bazı maligniteler gibi infeksiyon dışı durumlarda da artabilir. Sepsis gibi ağır infeksiyonların patogenezinde önemli rol oynayan sitokinler aynı zamanda prokalsitonin yapımını da uyarırlar. Sepsisli hastalarda prokalsitonin TNF, IL-1 ve IL-6 gibi sitokinlerin serum düzeyleri artmaktadır ve yüksek serum prokalsitonin düzeyleri 24 saat devam etmektedir. Sonuç olarak prokalsitonin özellikle ağır bakteriyel infeksiyonların ayırıcı tanısında kullanılabilecek değerli bir parametredir. Bu derlemede prokalsitoninin infeksiyon hastalıklarındaki yeri literatür bilgileri gözden geçirilerek tartışılmıştır.
