İNFERTİL BİREYLERİN UYGULADIKLARI GELENEKSEL YÖNTEMLER VE GELENEKSEL TAMAMLAYICI TIP UYGULAMALARINA YÖNELİK TUTUMLARI

Gülsüm KURT, Nezihe KIZILKAYA BEJİ

Androloji Bülteni - 2026;28(2):87-94

Biruni Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Hemşirelik Yüksek Lisans Programı, İstanbul, Türkiye

 

AMAÇ: Bu araştırma, infertilite tedavisi gören kadın ve erkek bireylerin Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp (GETAT) yöntem kullanımlarını ve bu yöntemlere karşı tutumlarını ölçek temelli olarak belirlemek amacıyla tanımlayıcı ve ilişki arayıcı şekilde yapıldı. GEREÇ ve YÖNTEMLER: İstanbul'da bir özel hastanenin tüp bebek merkezinde, Şubat 2023-Haziran 2023 tarihleri arasında gerçekleştirildi. Araştırmaya 233 infertil kadın ve 108 erkek olmak üzere toplam 341 birey alındı. Araştırmanın verileri, tanıtıcı bilgi formu ve Geleneksel Tamamlayıcı Tıp Tutum Ölçeği ile toplandı. BULGULAR: İnfertil hastaların gebelik için geleneksel yöntem kullanma oranın %56,9 olduğu görüldü. Geleneksel yöntemleri kullanan bireylerin %63,9'u bu yöntemleri kullanırken doktora bildirmedikleri belirlendi. En yaygın kullanılan geleneksel yöntemler arasında manevi dualar (%51,5), soğan kürü (%17,0), fitoterapi (%16,0), hacamat (%16,5) ve incir kürü (%16,0) yer aldığı görüldü. Ayrıca, bal (%14,9), keçiboynuzu pekmezi (%12,4), avokado (%11,3) gibi doğal besin ürünlerinin de sıklıkla kullanıldığı saptandı. Gebelik için geleneksel yöntem kullananlar, kullanmayanlara göre anlamlı derecede daha yüksek GTT tutum puanlarına sahip olduğu belirlendi. Ortaokul mezunu olan katılımcıların ölçek toplam puanları, üniversite ve lisansüstü mezunlarına kıyasla daha fazlaydı. Ayrıca geniş aileye sahip olan ve akraba evliliği olan katılımcıların ölçek toplam puanları daha fazlaydı. Geliri giderinden az olan katılımcıların ölçek toplam puanları da benzer şekilde geliri giderine eşit ya da geliri giderinden fazla olanlara kıyasla daha yüksekti. SONUÇ: Katılımcıların yaklaşık olarak yarıdan fazlasının geleneksel yöntem kullandıkları ve bu yöntemleri kullanan katılımcıların Geleneksel Tamamlayıcı Tıp Tutum Ölçeği toplam puanlarının da daha yüksek olduğu belirlendi. Geleneksel Tamamlayıcı Tıp Tutum Ölçeği toplam puanını eğitim, aile yapısı, gelir durumu ve akraba evliliği etkileyen faktörlerdendi.