Büşra ÇARK, Seyhan ÇANKAYA, Ümmügülsüm ESENKAYA
Anatolian Journal of Health Research - 2026;7(2):95-103
Amaç: Bu çalışma, infertilite tedavisi gören kadınlarda infertiliteye bağlı stres, başa çıkma stratejileri ve yaşam kalitesi arasındaki ilişkileri incelemeyi amaçlamıştır. Yöntem: Tanımlayıcı, kesitsel bir araştırma olarak yürütülen çalışma, Nisan -Kasım 2025 tarihleri arasında Türkiye'nin İç Anadolu Bölgesi'ndeki bir şehir hastanesinin infertilite polikliniğine başvuran 200 kadın ile gerçekleştirilmiştir. Veriler, Kişisel Bilgi Formu, İnfertilite Stresi Ölçeği, İnfertilite Stresi ile Başa Çıkma Ölçeği ve Doğurganlık Sorunları Yaşayan Kişiler İçin Hayat Kalitesi Ölçeği (FertiQoL) kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Pearson korelasyon analizi ve çoklu doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 31.6+/-3.3 yıl, evlilik süresi 8.3+/-3.3 yıl, infertilite süresi 3.8+/-2.3 yıl ve tedavi süresi 3.1+/-1.4 yıl olarak belirlenmiştir. FertiQoL çekirdek, tedavi ve toplam puanları, çalışmayan, sigara kullanan, eşinin eğitim düzeyi düşük olan, infertilite nedeni her iki eşe bağlı olan, IVF/IUI tedavisi gören, daha önce gebelik yaşamamış veya tedavi sonrası gebelik öyküsü olan kadınlarda daha düşük bulunmuştur (p<0.05). FertiQoL puanları ile yaş, evlilik süresi, eşin yaşı, infertilite süresi, tedavi süresi ve infertiliteye bağlı evlilik stresi arasında negatif yönlü ilişkiler gözlenmiştir (p<0.05). Baş etme stratejileri ile yaşam kalitesi arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır (p>0.05). Regresyon analizleri, FertiQoL çekirdek (R²=0.37), tedavi (R²=0.26) ve toplam puanların (R²=0.38) bazı sosyodemografik ve klinik özelliklerle birliktelik gösterdiğini ortaya koymuştur. Sonuçlar: İnfertilite tedavisi gören kadınlarda yaşam kalitesi, infertiliteye bağlı stres ile çeşitli sosyodemografik ve klinik özelliklerle ilişkili olabilir. Başa çıkma stratejilerinin fertiliteye ilişkin yaşam kalitesindeki rolünün açıklığa kavuşturulabilmesi için ileri araştırmalara ihtiyaç vardır.
