Dilara EKİCİ ZİNCİRCİ, Esin ÇAKIR, Sevgi ATAR, Esma DEMİRHAN, İrem Nur YILMAZ, Ömer KURU
İstanbul Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Dergisi - 2026;11(31):7-15
Amaç: Bu çalışmanın amacı, inflamatuar artriti olan kadınlarda nöropatik ağrı varlığı ile uyku kalitesi arasındaki ilişkiyi değerlendirmek ve uyku kalitesinin ağrı şiddeti, depresif belirtiler ve hastalık aktivitesi ile ilişkisini incelemektir. Gereç ve Yöntemler: Bu tek merkezli, gözlemsel ve kesitsel çalışmaya ankilozan spondilit (AS) tanılı 47, romatoid artrit (RA) tanılı 30 ve sağlıklı kontrol grubunda 29 kadın olmak üzere toplam 106 katılımcı dahil edildi. Tüm katılımcıların demografik ve klinik verileri kaydedildi. Nöropatik ağrı painDETECT anketi, uyku kalitesi Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ), depresif belirtiler Beck Depresyon Envanteri (BDE) ile değerlendirildi. İstirahat, aktivite ve gece ağrı şiddeti görsel analog skala (VAS) ile sorgulandı. RA grubunda DAS28-ESR ve DAS28-CRP, AS grubunda ASDAS-ESR ve ASDAS-CRP hesaplandı. Bulgular: Gruplar arasında yaş, beden kitle indeksi, eğitim durumu, meslek ve sigara kullanımı açısından anlamlı fark vardı. PUKİ skorları AS grubunda daha yüksek olmasına rağmen gruplar arasında anlamlı fark saptanmadı (p=0,057). PainDETECT skorları gruplar arasında anlamlı olarak farklıydı (p<0,001) ve AS grubunda hem RA hem de sağlıklı kontrole göre daha yüksekti. İstirahat, aktivite ve gece ağrısı açısından da gruplar arasında anlamlı fark bulundu. AS grubunda PUKİ skorları aktivite ağrısı, gece ağrısı, painDETECT ve BDE skorları ile; RA grubunda ise aktivite ve gece ağrısı ile anlamlı korelasyon gösterdi. Hastalık aktivitesi indeksleri ile PUKİ arasında anlamlı ilişki saptanmadı. Sonuç: İnflamatuar artriti olan kadınlarda nöropatik ağrı bileşeni özellikle AS grubunda daha belirgindir. Uyku kalitesindeki bozulma, özellikle AS hastalarında yalnızca ağrı şiddetiyle değil, ağrı karakteri ve depresif belirtilerle de ilişkili görünmektedir.
