Lale YACAN, Özgül EROL, Serap ÜNSAR, Ayfer GÜNEŞ
Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi - 2026;15(2):61-72
Amaç: Bu çalışmanın amacı, inmeli bireylere bakım veren hasta yakınlarının bakım yükü ile iyilik halleri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, bir üniversite hastanesinin nöroloji kliniği ve polikliniğinde tedavi gören inmeli hastalara bakım veren 138 hasta yakını ile yürütülen tanımlayıcı ve ilişkisel tipte kesitsel bir çalışmadır. Veriler "Tanıtıcı Bilgi Formu", "Zarit Bakım Yükü Ölçeği", "WHO-5 İyilik Durumu İndeksi" ve "Barthel Günlük Yaşam Aktiviteleri İndeksi" kullanılarak toplanmıştır. Bulgular: Çalışmada yer alan bireylerin yaş ortalaması 52,35+/-14,13 yıldır. Katılımcıların %68,1'i kadın, %75,4'ü evli ve çoğunluğu çekirdek aile yapısındadır. Çalışmaya katılan bireylerin %33,3'ünün hastaya bakım verdiği süre boyunca sağlığının etkilenmediğini ve yarıdan fazlasının hastaya bakım vermenin ekonomik durumunu etkilemediğini bildirmiştir. Bireylerin gelir durumu, hasta ile birlikte yaşama durumu, hastaya bakım verilen süre boyunca sağlığın etkilenme durumu ve hastaya bakım vermenin ekonomik durumu etkilemesi ile Zarit Bakım Yükü Ölçeği toplam puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlılık saptanmıştır. Bakım vericilerin çalışma durumu, hastaya bakım vermenin ekonomik durumu etkilemesi ile WHO-5 İyilik Durumu Indeksi toplam puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır. Bakım vericilerin bakım verdikleri süre ile bakım yükleri arasında pozitif yönde, bakım yükleri ile iyilik durumları arasında ise negatif yönde anlamlı ilişki belirlenmiştir. Sonuç: Bakım vericilerin bakım yükleri iyilik durumlarını olumsuz yönde etkilemektedir. Bakım vericilerin bakım yüklerinin düşmesi ve iyilik durumlarının artması için sosyal, ekonomik ve psikolojik yönden desteklenmeleri çok önemlidir.
