İNMELİ HASTALARDA ERKEN YOĞUN ÇOK-YÖNLÜ REHABİLİTASYON: EN ETKİLİ REHABİLİTASYON SÜRESİ NEDİR?

AZİZE SERÇE, EBRU KARACA UMAY, FATMA AYTÜL ÇAKÇI

Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Bilimleri Dergisi - 2021;24(3):267-276

Clinic of Physical Medicine and Rehabilitation, Malatya Yeşilyurt Hasan Çalık State Hospital, Malatya, TURKEY

 

Amaç: Bu çalışma ile inme sonrası ilk 3 hafta içinde uygulanan yoğun ve çok yönlü rehabilitasyon programının hastalardaki etkilerini değerlendirmeyi ve tedaviye başlamak için en etkili zamanı belirlemeyi amaçladık. Gereç ve Yöntemler: Kliniğimizde tedavi gören 42 hasta çalışmaya dâhil edildi. Hastaların demografik özellikleri, Ulusal İnme Enstitüsü Şiddet Ölçeği [National Stroke Institute Severity Scale (NIHSS)] ile değerlendirilen inme şiddeti seviyesi, Brunstrom ve Chedocke McMaster Ölçeği (CMMÖ) ile değerlendirilen fonksiyonel evreler ve Fonksiyonel Bağımsızlık Ölçümü skoru kaydedildi. Tüm hastalara toplamda 20 seans çok yönlü ve yoğun rehabilitasyon programı uygulandı. Hastalar rehabilitasyona başlama zamanlarına göre ilk 9 gün (grup 1), 10-14 gün (grup 2) ve 15-21 gün (grup 3) olarak 3 gruba ayrıldı. Tedavi öncesi, 4. hafta ve 3. ay değerlendirilen değerlendirme parametreleri gruplar içi ve gruplar arası karşılaştırıldı. Bulgular: Tedaviye başlama süresine göre; CMMÖ el, kol, bacak ve postüral kontrol skorları, Brunstroom üst, alt ekstremite ve el ve NIHSS skorundaki değişim ilk 9 günde tedaviye alınan grupta diğer 2 gruba göre daha yüksek bulundu. Sonuç: Erken yoğun ve çok yönlü rehabilitasyon programı, iskemik inmeli hastalarda motor ve fonksiyonel iyileşme için etkilidir. Üstelik tedaviye ilk 9 gün içinde başlanması en fazla iyileşmeyi sağlar.