HATİCE AĞIR
Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Bilimleri Dergisi - 2024;27(2):89-95
Amaç: İnme, dünya çapında en sık görülen nörolojik hastalıktır. İnme geçirenler günlük yaşam aktivitelerinde güçlük çekerler. Sağlıkla ilişkili yaşam kalitesi (SİYK) inmenin etkisiyle olumsuz etkilenmektedir. Bu çalışma, inmeli hastalarda sağlıkla ilgili yaşam kalitesini incelemeyi ve inme sonrası yaşam kalitesini öngören değişkenleri belirlemeyi amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntemler: Hastaların kognitif durumlarını değerlendirmek için Mini Mental Test kullanıldı. Fonksiyonel durum ve günlük yaşam aktiviteleri Barthel İndeksi, Rivermead Mobilite İndeksi ve İnme Etki Ölçeği 3.0 (İEÖ 3.0) ile değerlendirildi. Hastanın duygudurumu Beck Depresyon Ölçeği ile sorgulandı. Yaşam kalitesi ile ilişkili faktörleri belirlemek için Pearson korelasyonu, bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü varyans analizi ve regresyon analizi kullanıldı. Bulgular: Çalışmaya yaş ortalaması 62, 33±10, 47 (37-80) yıl olan 71 (%47, 3) kadın, 79 (%52, 7) erkek olmak üzere toplam 150 inme hastası katıldı. İnme sonrası süre ile İEÖ alt başlıkları (hafıza, ruh hâli, iletişim, günlük yaşam aktivitesi, mobilite, sosyal katılım, iyileşme) ve toplam skorları arasında pozitif korelasyon vardı (sırasıyla p=0, 033, p=0, 020, p=0, 043, p=0, 007, p=0, 004, p=0, 020, p=0, 016 ve p=0, 11). Sol hemiplejili hastalarda İEÖ-iletişim alt başlığında anlamlı fark saptandı (p=0, 031). İEÖ-ruh hâli alt başlığı, çalışma durumuyla pozitif olarak ilişkiliydi (p=0, 035). Sonuç: İnmeli hastalarda fonksiyonel bağımsızlık ve mobilite düzeyinin artmasıyla SİYK artmakta, depresyonda SİYK azalmaktadır. Şiddetli bağımlılık, dil bozukluğu, ileri yaş, hemorajik inme ve sol taraflı lezyonlar daha düşük SİYK ile ilişkilendirildi. Daha yüksek eğitim seviyesi daha yüksek yaşam kalitesi ile ilişkilendirildi.
