BARAN SARIKAYA, NİHAT YUMUŞAK, AKIN YİGİN, SERKAN SİPAHİOĞLU, ÜNAL YAVUZ, MEHMET AKİF ALTAY
Joint Diseases and Related Surgery - 2017;28(2):92-99
Amaç: Bu çalışmada, insan rekombinant epidermal büyüme faktörü (hrEGF) ve trombositten zengin plazma (TZP) uygulamasından sonra tendondaki histolojik iyileşme süreci ve gen ekspresyon profili karşılaştırıldı. Gereç ve yöntemler: Çalışmada toplam 24 adet erişkin Yeni Zelanda beyaz tavşanı (6 aylık; ağırlık 2, 5-3, 0 kg) kullanıldı. Tavşanların patellar tendonları tenotomize edildi ve ardından tamir edildi. Tavşanlar üç gruba ayrıldı ve tamir bölgelerine grup 1’de (n=9) 1 mL hrEGF ve grup 2’de (n=9) 1 mL TZP enjeksiyonu yapıldı. Grup 3’te (kontroller, n=6) enjeksiyon yapılmadı. Birinci, ikinci ve dördüncü hafta sonunda grup 1 ve 2’den üçer, grup 3’ten ise iki tavşanın tamir edilen patellar tendonlarından doku örnekleri alındı ve bu dokular histolojik ve genetik olarak incelendi. Tümör nekroz faktör alfa (TNF-a), interlökin (IL)-6 ve IL-8 ile kemokin reseptörlerinin (CCXCR1, CCXCR2) ekspresyon düzeyleri irdelendi. Bulgular: İki ile dördüncü hafta sonunda neovaskülarizasyon frekansının grup 3’e kıyasla grup 1’de daha yüksek olduğu tespit edildi (sırasıyla p=0, 018 ve p=0, 009). Grup 1’in ikinci hafta sonunda tenosit prevalansı bakımından (sırasıyla p=0, 014 ve p=0, 009), dördüncü hafta sonunda ise kollajen yoğunluğu bakımından (sırasıyla p=0, 0018, p=0, 034) grup 2 ve 3’e kıyasla daha fazla artış gösterdiği tespit edildi. Bir, iki ve dördüncü hafta sonunda en yüksek TNF-a, IL-6 ve IL-8 düzeyleri grup 1’de saptandı, bunları tüm zaman noktalarında grup 2 ve 3 takip etti. En yüksek CXCR2 gen ekspresyonu grup 1’de saptandı. Sonuç: Trombositten zengin plazma ile karşılaştırıldığında, hrEGF iyileşme dokusunda neovaskülarizasyon, tenosit, fibroblast, kollajen ve doku makrofaj düzeylerinde daha fazla artışa ve daha yüksek TNF-a, IL-6, IL8 ve CXCR2 düzeylerine neden oldu. İntralezyonel hrEGF uygulaması, tendon iyileşmesini etkili bir şekilde hızlandırabilir.
