BURÇİN TEZCANLI KAYMAZ, VİLDAN BOZOK ÇETİNTAŞ, BUKET KOSOVA
Kafkas Tıp Bilimleri Dergisi - 2013;3(3):129-135
AMAÇ: Dünya genelinde baharat olarak tüketilen kırmızı acı biberin içerdiği kapsaisin (trans-8-metil-N-vanilil-6-nonenamid), olası tümörogenez ve genotoksisite özelliğinin yanı sıra; çeşitli karsinojen ile mutajenlere antagonist olması ve tümöral hücre apoptozunun indüklemesi sebebiyle “iki yüzü keskin bıçak” bir ajan olarak tanımlanmaktadır. Ancak kapsaisin ile indüklenmiş lösemi hücre apoptozunun nedenleri halen araştırma konusudur. Bu çalışmada, akut lenfoblastik lösemi hücre dizisi olan CCRF-CEM’ e kapsaisin uygulandıktan sonra apoptoz analizinin gerçekleştirilmesinin yanı sıra; JAK/STAT (Janus Kinaz / Sinyal İleticisi Transkripsiyon Aktivatörü) sinyal iletim yolağı elemanlarından STAT3, STAT5A, -5B, JAK2 ve IL-6’ nın mRNA seviyesindeki gen ekspresyon profillerinin çıkartılarak, kapsaisinin olası moleküler etki mekanizmasının aydınlatılması amaçlanmıştır. YÖNTEM: Kapsaisinin CCRF-CEM hücreleri üzerinde sitotoksik etki oluşturduğu IC50 dozu 80 μM uygulandıktan 72 saat sonra hücrelerin apoptotik durumu değerlendirilmiş; diğer bir hücre grubundan total RNA izole edilip cDNA sentezi gerçekleştirilmiş ve hedef genlerin ekspresyon seviyeleri gerçek zamanlı qRT-PCR ile belirlenmiştir. Ekspresyon değişimi, madde verilmemiş kontrol grubu hücrelerle kıyaslanarak, kat değişimi ve % değişim olarak istatistiksel analiz yapılarak değerlendirilmiştir. BULGULAR: Kapsaisin ile muamele edilmiş lösemi hücreleriyle kontrol grubu hücrelerin apoptotik durumu kıyaslandığında, muamele grubu hücrelerde %37.1 oranında anlamlı bir apoptoz indüksiyonu saptanmıştır. Hedef genlere ait mRNA ekspresyon seviyeleri kıyaslandığında, STAT3, STAT5A, -5B, JAK2 ve IL-6 ekspresyonlarında sırasıyla -6.02, -49.6, -2.23, -5.53, -2.51 katlık anlamlı azalmalar saptanmıştır. SONUÇ: Kapsaisin ile indüklenmiş lösemi hücre apoptozunun olası nedenlerinden biri de, JAK/STAT sinyal yolağı elemanlarından; transkripsiyon faktörü olan ve lösemide artmış ekspresyon sergileyen STAT3, STAT5A ve -5B ekspresyon seviyelerinin anlamlı derecede azalmış olması olabilir. Buna ilave olarak sinyalleşme tetikleyicileri JAK2 ve IL-6 ekspresyonlarındaki düşüş ise; sinyalleşmenin baskılanarak lösemik hücre proliferasyonunun yavaşlaması ve apoptozun indüklenmesiyle sonuçlanmış olabilir. Bu nedenle, akut lenfoblastik lösemi tedavisinde kapsaisinin de yer alabilecek olması, teröpotik uygulama alanında yeni bir açılım yaratabilecektir.
