İNTERTROKANTERİK FEMUR KIRIĞI NEDENİYLE CERRAHİ UYGULANAN YAŞLI HASTALARDA PSOAS İNDEKSİNİN PROGNOSTİK DEĞERİ: RETROSPEKTİF KOHORT ÇALIŞMASI

Yunus Emre BULUM, Ubeydullah DEMİR, Hayati KART, Ahmet Muçteba YILDIRIM, Necati ÇİÇEK, Fuat AKPINAR

Sağlık Bilimlerinde Değer - 2026;16(2):200-208

Department of Orthopaedics and Traumatology, Istanbul Medeniyet University, Göztepe Prof. Dr. Süleyman Yalçın City Hospital, Istanbul, Türkiye

 

Amaç: Bu çalışmada, intertrokanterik femur kırığı nedeniyle cerrahi uygulanan yaşlı hastalarda, psoas kas indeksi ile değerlendirilen preoperatif sarkopeninin postoperatif sonuçlar üzerindeki etkisi araştırıldı. Gereç ve Yöntemler: Ocak 2018 -Ağustos 2024 tarihleri arasında opere edilen toplam 142 hasta retrospektif olarak incelendi. Preoperatif bilgisayarlı tomografi görüntülerinde L3 vertebra düzeyinden psoas kas alanı ölçüldü ve boyun karesine bölünerek psoas kas indeksi hesaplandı . Sarkopeni, psoas indeksi <2,45 cm²/m² olarak tanımlandı. Hastalar sarkopenik (n=62) ve sarkopenik olmayan (n=80) olmak üzere iki gruba ayrıldı; perioperatif sonuçlar, komplikasyonlar, yoğun bakım yatışı, hastanede kalış süresi, mobilizasyon zamanı ve mor talite açısından karşılaştırıldı. Bulgular: Sarkopenik hastalar daha yaşlıydı ve daha düşük BKİ ile albümin düzeylerine sahipti (tümü p<0,001). Sarkopenik grupta komplikasyon oranı daha yüksek (38,7% vs. 17,5%, p=0,008), hastanede kalış süresi daha uzun (9,9 +/- 3,6 vs. 7,6 +/- 3,0 gün, p<0,001), yoğun bakım yatış oranı daha fazla (29,0% vs. 13,8%, p=0,028) ve bir yıllık mortalite oranı daha yüksekti (29,0% vs. 11,3%, p=0,011). Düşük psoas indeksi, ileri yaş, ASA >=III, yoğun bakım yatışı ve postoperatif komplikasyonlar bir yıllık mortalitenin bağımsız ön gördürücüleri olarak belirlendi. Sonuç: Düşük psoas indeksi, intertrokanterik femur kırığı nedeniyle cerrahi uygulanan yaşlı hastalarda artmış postoperatif komplikasyon, uzamış hastane yatışı, daha yüksek yoğun bakım gereksinimi ve artmış bir yıllık mortalite ile anlamlı şekilde ilişkili bulundu . Bu bulgular, BT temelli psoas kas kütlesi değerlendirmesinin perioperatif riski yüksek kırılgan hastaların belirlenmesinde basit, objektif ve klinik açıdan yararlı bir belirteç olabileceğini göstermektedir. Psoas indeksinin preoperatif değerlendirmeye da hil edilmesi, risk sınıflamasının iyileştirilmesine, perioperatif planlamanın güçlendirilmesine ve bireyselleştirilmiş postoperatif bakım stratejilerinin geliştirilmesine katkı sağlayabilir.