İNTİHAR BAKIM YETERLİLİK ÖLÇEĞİ'NİN TÜRKÇE GEÇERLİLİK VE GÜVENİLİRLİK ÇALIŞMASI: METODOLOJİK BİR ÇALIŞMA

Saime Cansu ERFIDAN, Ayse BUYUKBAYRAM ARSLAN

Archives of Health Science and Research - 2026;13(1):1-9

North East London NHS Foundation Trust, London

 

Amaç: İntihar, hem bireyler hem de aileleri için önemli sonuçları olan önlenebilir bir halk sağlığı sorunudur. Bakım verenler erken teşhis ve müdahale çabalarında merkezi bir rol oynadığından, bu çalışma İntihar Bakım Yeterlilik Ölçeği'nin (SCCS-TR) Türkçe bağlamında geçerlilik ve güvenilirliğini değerlendirmeyi amaçlamıştır. Yöntemler: Bu çalışma, intihar riski taşıyan hastalara doğrudan bakım sağlayan 147 aile üyesi ile yürütülmüştür. Ana örneklem dışındaki 14 bakım veren ile bir pilot çalışma ve örneklemden 50 bakım veren ile test-tekrar test yapılmıştır. Veriler Tanımlayıcı Bilgi Formu ve SCCS-TR ile toplanmıştır. Ölçeğin geçerliliği dil geçerliliği, kapsam geçerliliği, görünüş geçerliliği ve yapı geçerliliği değerlendirmeleri ile incelenmiştir. Güvenilirliği değerlendirmek için kararlılık ve iç tutarlılık analizleri yapılmıştır. Bulgular: 18 maddelik SCCS-TR, 0.81-1 arasında değişen kapsam geçerlilik indeksi değerleri göstermiş ve faktörlenebilir bulunmuştur (Kaiser-Meyer-Olkin = 0.77; Bartlett Testi = 2052.00). Ölçek 5 faktörlü yapıyı doğrulamıştır; faktör yüklerinin 0.50 ile 0.91 arasında olduğu ve uyum indekslerinin (chi2/df = 4.11, Karşılaştırmalı Uyum İndeksi = 0.90, Tucker-Lewis İndeksi = 0.93; Yaklaşık Hataların Ortalama Karekökü = 0.08) kabul edilebilir düzeyde olduğu belirlenmiştir. Ölçeğin test-tekrar test güvenilirliğinin r = 0.99 olduğu ve iç tutarlılık değerlendirmesinde Cronbach's alfa güvenilirlik katsayısının 0.85, alt ölçeklerin güvenilirlik katsayılarının ise 0.89 ile 0.70 arasında değiştiği belirlenmiştir. Sonuç: SCCS-TR, Türkiye'de intihar riski taşıyan yakınlarına bakım veren aile üyelerinin bakım yeterliliğini değerlendirmede geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracıdır.