Mustafa Raşit ÖZLER, Serenat YALÇIN, Erkan SAĞLAM, Ebubekir Sıddık YILMAZ, Beyda TAŞKESEN
Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi - 2025;51(3):427-433
Bu retrospektif kohort çalışmada, intrahepatik kolestaz tanısı almış gebeliklerde maternal ve neonatal sonuçlar değerlendirilmiş ve bu bulgular, yaş, parite ve tanı haftası açısından eşleştirilmiş sağlıklı gebeliklerle karşılaştırılmıştır. Ocak 2022 ile Ocak 2025 tarihleri arasında Türkiye'de bir üçüncü basamak sağlık merkezinde takip edilen 70 intrahepatik kolestazlı gebe ile 240 sağlıklı kontrol gebelik çalışmaya dahil edilmiştir. Maternal demografik veriler, laboratuvar bulguları, obstetrik özellikler ve neonatal sonuçlar karşılaştırılmiş; ayrıca safra asidi düzeyinin şiddetine ve tanı zamanına (erken ya da geç başlangıç) göre alt grup analizleri yapılmıştır. Bulgular, intrahepatik kolestazın preterm doğum, düşük doğum ağırlığı, yenidoğan yoğun bakım ünitesine yatış oranı ve Apgar skorlarında düşüş gibi olumsuz perinatal sonuçlarla anlamlı şekilde ilişkili olduğunu göstermiştir. Şiddetli kolestaz (>=100 µmol/L), daha erken doğum ve daha yüksek düşük doğum ağırlığı insidansı ile bağlantılı bulunmuştur. Erken başlangıçlı olgularda ise daha sık mekonyumla boyanmış amniyon sıvısı ve daha düşük kordon pH değerleri saptanmıştır. Ursodeoksikolik asit tedavisi yaygın olarak uygulanmış olsa da, özellikle şiddetli ve erken başlangıçlı olgularda tedaviye yanıt sınırlı kalmıştır. Sonuç olarak, intrahepatik kolestaz, özellikle erken başlangıçlı ya da yüksek safra asidi düzeyine sahip olgularda ciddi perinatal riskler oluşturmaktadır. Bu nedenle erken tanı, düzenli safra asidi izlemi ve bireyselleştirilmiş obstetrik yönetim önerilmektedir. Tanı eşiklerinin netleştirilmesi ve doğum planlamasının optimize edilmesi için ileriye dönük çalışmalara ihtiyaç vardır.
