ÜLKÜ GÜL ŞİRAZ
Genel Tıp Dergisi - 2022;32(6):714-718
İntrakranial patolojiler hipofiz beziyle primer bağlantılı olsun veya olmasın hipofizer hormon düzeylerini etkileyebilirler. Hipofizer hormon eksikliklerinde hipofiz bezi boyutları ve yerleşimi normal olabildiği gibi hipoplazi, parsiyel empty sella, ektopik nörohipofiz, rathke kleft kisti, adenomlar ve hipofiz yerleşimli diğer kitleler veya cerrahilerinden sonra da bir veya birçok hormon etkilenmesi görülebilir. Erken pubertede hipofiz boyutları genellikle artar, nadiren hipoplazi ve rathke yarık kisti Manyetik Rezonans Görüntüleme (MRG) bulguları olarak görülür. Hipofiz dışı patolojiler özellikle erken ergenliğe, tek veya çoklu hipofiz hormon eksikliğine neden olur. Bu çalışmada, tek pediatrik endokrinoloji kliniğinde on yıl boyunca hipofiz/kraniyal lezyonları ve hormonal patolojisi olan hastaların kategorize edilmesi, sıklık ve dağılımlarını belirlenmesi amaçlanmıştır. 186’sı (%38,3) erkek 485 hastanın verileri geriye dönük olarak incelendi. Ortalama yaşları 9.3 ± 3.2 yıldı. Tüm olguların 28’inde (%5.77) tesadüfi hipofiz lezyonu saptandı. Bunların 20’sinde (%71,4) hormonal etki yoktu. Hormonal bozukluğu olan 454 olgunun çoğunda MRG bulguları normaldi (%71.8). En sık görülen hormonal patolojiler sırasıyla %57.9 ve %26.4 ile erken ergenlik ve izole büyüme hormonu eksikliği idi. Hipofiz dışı lezyonlara (n=23, %5) en sık erken ergenlik (%39.1) eşlik ediyordu. Hipotalamus-hipofiz ekseni kendi bölgesindeki primer lezyonlardan etkilenebileceği gibi diğer kraniyal patolojilerin sonucu olarak da görülebilir. Hipofiz hormon bozukluklarında hipofiz MRG’yle birlikte kraniyal değerlendirme de yapılmalıdır.
