Renganathan SOCKALINGAM, Sherine BRIGHT, Radhakrishnan MEENAKSHI SUNDARAM
Anestezi Dergisi - 2026;34(2):148-155
Amaç: Spinal anestezi, hızlı ve etkili başlangıcı nedeniyle alt ekstremite ameliyatlarında yaygın olarak kullanılmaktadır; ancak ameliyat sonrası etki süresi sınırlıdır. Klonidin ve deksmedetomidin, spinal anestezinin etkisini artırmak ve etki süresini uzatmak için adjuvan ajan olarak kullanılmaktadır. Bu çalışma, alt ekstremite ortopedik ameliyatlarında %0,5 hiperbarik levobupivakain kullanılarak yapılan spinal anestezi öncesi premedikasyon olarak intravenöz klonidin ve deksmedetomidinin etkilerini karşılaştırmayı amaçlamıştır. Yöntem: Planlı alt ekstremite ortopedik cerrahisi geçiren 100 yetişkin hasta üzerinde prospektif, randomize, kontrollü bir çalışma yürütülmüştür. Hastalar, spinal anestezi öncesinde intravenöz klonidin veya deksmedetomidin verilen iki gruba rastgele ayrılmıştır. Değerlendirilen parametreler arasında bloğun başlangıcı ve süresi, sedasyon seviyeleri, ağrı skorları ve yan etkiler yer almaktadır. Bulgular: Deksmedetomidin, klonidine kıyasla daha hızlı duyusal (3,45 +/- 0,84 dk) ve motor blok (4,97 +/- 0,69 dk) başlangıcı ile karakterizeydi. Ayrıca, 24 saat boyunca sürekli olarak daha düşük ağrı skorları ile daha uzun süreli analjezi sağladı; en düşük değer 4. saatte 2,47 +/- 0,90 idi (p < 0,05). Sedasyon deksmedetomidin ile daha derindi, Ramsay Sedasyon Skorları daha yüksekti ve 60. dakikada en yüksek seviyeye ulaştı (p < 0,0001). Kalp hızı ve kan basıncı her iki grupta da stabil kaldı, ancak kalp hızı deksmedetomidin grubunda sürekli olarak daha düşüktü (p < 0,05) ve ortalama arteriyel basınç dural ponksiyondan sonra önemli ölçüde azaldı (p < 0,05). Her iki gruptaki hastaların %36'sında hipotansiyon meydana gelirken, deksmedetomidin grubunda %26 ve klonidin grubunda %18 oranında bradikardi meydana geldi (p = 0,47). Sonuç: Deksmedetomidin daha iyi blok özellikleri, daha uzun süreli analjezik etki ve stabil vital bulgularla birlikte daha derin sedasyon sağlayarak tercih edilen bir premedikasyon yöntemi haline geldi.
