Nilgün ÇIRAK, Cahidenur KOÇAK
İstanbul Esenyurt Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi - 2025;3(1):0-0
İrritabl bağırsak sendromu (İBS), karın rahatsızlığı ve düzensiz bağırsak alışkanlıkları ile karakterize edilen yaygın bir fonksiyonel gastrointestinal bozukluktur. Psikolojik semptomlar ve bağırsak mikrobiyotasındaki bozulmalar bu tabloya sıklıkla eşlik eder. Son yıllarda, bağırsak, beyin ve iskelet kası arasındaki karşılıklı ilişkileri tanımlayan mikrobiyota-bağırsak-beyin-kas (MGB) aksı kavramı giderek daha fazla dikkat çekmektedir. Bu derlemede, egzersizin mikrobiyal bileşimi etkilemesi, bağırsak bariyerini güçlendirmesi, inflamasyonu düzenlemesi ve sinirsel yollar üzerindeki etkileri üzerinden İBS yönetimindeki potansiyel rolü ele alınmaktadır. Orta şiddette aerobik egzersizin, bağışıklık ve hormonal etkileşimler aracılığıyla gastrointestinal semptomları hafifletip psikolojik iyilik halini artırabileceği, bağışıklık ve hormonal etkileşimler yoluyla kısmen açıklanabilmektedir. Güncel araştırmalar, myokin salınımı, otonom sinir sistemi düzenlenmesinin iyileştirilmesi ve vagus siniri aktivitesi gibi mekanizmaların İBS ile ilişkili sonuçlar üzerinde önemli etkiler oluşturabileceğini göstermektedir. Hem kontrollü klinik çalışmalar hem de gerçek yaşamdan elde edilen hasta gözlemleri, bireyselleştirilmiş egzersiz müdahalelerinin terapötik değerini ortaya koymaktadır. Bununla birlikte, uzun süreli egzersizin MGB aksı üzerindeki etkilerine dair sorular halen yanıtlanmamış olup bu konunun gelecekte daha kapsamlı araştırmalarla ele alınması gerekmektedir.
