Oğuzhan İRENGÜN, Sertaç YAKAL
Sağlık Akademisyenleri Dergisi - 2026;13(2):251-261
Giriş ve Amaç; Sedanter yaşam tarzı, modern çalışma hayatında hem sağlığı hem de iş performansını etkileyen kritik bir sorun haline gelmiştir. Bu çalışma, bibliyometrik analiz kullanarak bilimsel literatürde sedanter davranış ve ilgili konuların evrimini ve değişen eğilimlerini incelemek amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntem ; Araştırmada, Scopus veritabanından "sedentarism", "sedentary lifestyle", "sedentary behavior", "physical inactivity" ve "workplace" anahtar kelimeler kullanılarak tarih kısıtlaması olmaksızın toplam 1.109 makale analiz edilmiştir. VOSviewer yazılımı kullanılarak bibliyometrik analizler yapılmış ve anahtar kelimelerin birlikte kullanım haritaları oluşturulmuş, literatürdeki öne çıkan temalar üç dönem için değerlendirilmiştir (2010-2014: 179 makale; 2015-2019: 425 makale; 2020-2024: 493 makale). Bulgular ve Sonuç ; 2010-2014 yılları arasında literatür, temel kavramlar ve tanımlayıcı çalışmalara odaklanmıştır. 2015-2019 yıllarında, müdahaleler ve uygulamalara olan ilginin artmasıyla tematik çeşitlilik artmış ve çok disiplinli bağlantılar daha belirgin hale gelmiştir. 2020-2024 döneminde, COVID-19 pandemisi bağlamında uzaktan çalışma, psikososyal etkiler ve teknolojik müdahaleler merkezi temalar olarak ortaya çıkmıştır. Bulgular, işyerinde sedanter davranış üzerine yapılan araştırmaların zaman içinde hem kapsam hem de metodoloji açısından çeşitlendiğini ve bu alanın, özellikle pandemiden sonra disiplinlerarası ve bütüncül bir yapıya dönüştüğünü göstermektedir. Bu çalışma, gelecekteki araştırmalar için tematik ve metodolojik rehberlik sağlamayı amaçlamaktadır.
