Yasemin YURT
Akdeniz Tıp Dergisi - 2026;12(2026):1-10
Amaç: Çalışma ortamında birey kimyasal, fiziksel ve psikososyal gibi birçok riske maruz kalır. Psikososyal risklerde soyut durumlar nedeniyle fiziksel, kimyasal gibi risklere göre değerlendirilmesi daha güçtür. Psikososyal nedenler, çalışanların yüksek düzeyde stres yaşamasına, fiziksel ve psikolojik sağlıklarının bozulmasına, sigara tüketimi gibi alışkanlıklara neden olur. Çalışmamızda Meslek Hastalıkları Polikliniği'ne başvuran bireylerde, iş stresi ve sigara kullanımının bireysel özellikler ve sağlık durumu ile ilişkisini tespit etmeyi amaçladık. Gereç ve Yöntemler: Çalışmamız prospektif anket çalışması olarak planlanmıştır. Çalışmamıza Sakarya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Meslek hastalıkları polikliniğine 7.10.2024- 7.08.2025 tarihleri arasında başvuran ve anket sorularını yanıtlamayı kabul eden 107 katılımcı dahil edilmiştir. Anket, birinci bölümünde sosyodemografik özellikler, ikinci bölümünde 17 sorudan oluşan İsveç İş Yükü-Kontrol-Destek Anketi (İş Stresi Ölçeği), üçüncü bölümü ise sadece sigara içen kişilerde uygulanan Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi yer almaktadır. Bulgular: Çalışmamıza 24 kadın ve 83 erkek toplam 107 kişi katıldı. Katılımcıların yaşları %60,8'i 40 yaş üzeriydi. Katılımcılarda aktif sigara kullananlar ortalama günde 14,5 adet sigara kullanmaktaydı. Katılımcılarda iş stresi puan ortalaması 1,12 +/- 0,24'tü. İş stresi puanının kadınlarda daha yüksek olduğu izlenmiştir. İş stresi puanının ergonomik risklere maruz kalanlarda daha yüksek izlendi. İş stresi puanı, meslek hastalığı olanlarda daha yüksek izlenmiştir. İş stresi puanı iş kazası geçirme öyküsü olanlarda daha yüksek izlenmiştir. İş stresi puanı vardiyalı çalışanlarda daha yüksek izlenmiştir. Aktif sigara kullanan ve kullanmayanlar arasında iş stresi puanı açısından anlam fark izlenmemiştir. Sonuç: Çalışma ortamlarında insan sağlığını olumsuz etkileyen birçok risk faktörü vardır. Risk faktörlerini çalışanlara zarar vermeyecek düzeylere azaltmak, hem bireysel hem de yönetimsel açıdan çok yönlü bir konudur. Psikososyal riskler bireylerde strese neden olur, bireyin sağlığını, sosyal hayatını ve alışkanlıklarını, iş yerinde performansını etkiler. Bu sebeplerle çalıştığı ortamdaki psikososyal riskleri tanımlamak, bireyin etkilenmesini en aza indirecek önlemlerin alınması gerekmektedir.
