Ata Cantürk DOĞRUL, Banu CANGÖZ TAVAT, Esen SAKA TOPÇUOĞLU
Cukurova Medical Journal - 2026;51(1):87-104
Amaç : Bu çalışma, İşitsel Üçlü Sessiz Harf Sıralaması (ACT) Testi'nin, sağlıklı bireyler ile Hafif Bilişsel Bozukluk (HBB) ve Alzheimer hastalarını (AH) ayırt etmedeki klinik yararlılığını değerlendirmeyi amaçlayan çok yöntemli bir geçerlik çalışmasıdır. Gereç ve Yöntem: Yaşları 50-86 arasında değişen toplam 166 katılımcı (22 AH, 20 HBB ve 124 sağlıklı kontrol) çalışmaya dahil edilmiştir. Tüm katılımcılara standart bir nöropsikolojik test bataryasının ardından ACT Testi uygulanmıştır. Bulgular: ACT Testi puanları tanı grupları arasında anlamlı farklılık göstermiş ve gecikme süreleri boyunca performansta belirgin bir bozulma eğilimi ortaya koymuştur (Kontrol > HBB > AH). ACT Testi toplam puanları, genel biliş ve bellek ve yürütücü işlevlerle orta-güçlü ilişkiler göstermiştir. Lojistik regresyon ACT Testi'nin AH hastaları ile kontrol grubunu ayırt ettiğini (OR = 0.89, %95 GA [0.84- 0.96]) ancak HBB hastalarını ayırt etmediğini göstermiştir (OR = 1.04, %95 GA [0.91- 1.19]). Yaş ve diğer bilişsel değişkenlerin dahil edildiği genişletilmiş modelde ACT Testi bağımsız bir yordayıcı olmaktan çıkmıştır. ROC analizi, AH için güçlü bir ayırt edicilik göstermiştir (AUC = 0.89, %95 GA [0.83- 0.94]); <= 39 kesme noktası için duyarlılık %91 (%95 GA [0.71- 0.99]) ve özgüllük %82 (%95 GA [0.74- 0.89]) olarak saptanmıştır. Yaşın modele eklenmesiyle yaşa göre düzeltilmiş modelde tanısal doğruluk daha da artmıştır. Sonuç: ACT Testi, AH'yi ayırt etmede güçlü bir ayırt edicilik sunmakta ve birden fazla bilişsel alanla anlamlı yakınsak ilişkiler göstermektedir.
