İSKELET KASLARININ PASİF MEKANİK ÖZELLİKLERİ VE EGZERSİZ

SELİM MAHMUT GÜNAY, NEVİN AYSEL GÜZEL

TOGÜ Sağlık Bilimleri Dergisi - 2023;3(1):94-105

Bursa Uludağ Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi, Bursa

 

Kas lifleri kuvvet iletiminin yanı sıra mekanik özellikleriyle de çevre dokularla etkileşim içerisindedir. İskelet kasının pasif mekanik özellikleri ve mimari yapısı kas fonksiyonunun anlaşılmasında kritik bir öneme sahiptir. Kas mimarisinin ve mekanik özelliklerin tanımlanması ile hastalık, yaşlanma ve travma sebebiyle meydana gelen değişikliklerin teşhis ve tedavisinde olumlu gelişmeler sağlanmıştır. Literatürde farklı egzersiz yaklaşımlarından germe ve kuvvetlendirme programlarının fasikül uzunluğu, kas sertliği ve kas kalınlığı parametrelerde değişikliklere neden olabildiği kaydedilmiştir. Statik ve dinamik germe egzersiz uygulama protokolleri arasında farklılıklar vardır. Bununla birlikte germe egzersizleri fasikül uzunluğunda ve hareket açıklığında artış sağlarken; fasikül açısı ve pasif kas sertliğinde azalmaya neden olabilmektedir. Dirençli egzersizlerle erken dönemde pasif kas sertliğinde artış gözlenirken kronik dönemdeki değişimler anlamlı düzeyde değildir. Kas dokusunun egzersize yanıtı egzersizle oluşturulan kasılma tipine göre değişebilmektedir. Kas dokusunun pasif mekanik özellikleri ve mimari yapısı kas uzunluğunu, hareket açıklığını, kasılma hızı, yaralanma riski ve performans gibi parametreleri etkilemektedir. Egzersiz tipine göre meydana gelen değişimler avantaj ve dezavantaj oluşturabilir. Bu derlemede kas dokusunun mekanik özellikleri, mimari yapısı açıklanarak iskelet kas dokusunun germe ve kuvvetlendirme egzersizlerine yanıtı araştırılmıştır. Bu bağlamda rehabilitasyon sürecinde, performansın geliştirilmesi ve yaralanmaların önlenmesi noktasında iskelet kasının pasif mekanik özelliklerinin ve mimari yapısının göz önünde bulundurulması gerektiği söylenebilir.