Burhanettin YALÇINKAYA, İbrahim ALTUNDAĞ, Metin ÖNER, Burcu Genç YAVUZ, Sinem DOĞRUYOL, Kaan YUSUFOĞLU, Şahin ÇOLAK, Mustafa Ahmet AFACAN, Esra Güzel TANOĞLU
Kocaeli Medical Journal - 2026;15(2):127-132
Giriş: İskemik inme dünya genelinde morbidite ve mortalite nedenlerinin başında gelir. Hastalığın patogenezinde hem genetik hem de çevresel risk faktörleri rol oynamaktadır. Daha önce nörodejeneratif hastalıklarla ilişkilendirilen mitokondriyal disfonksiyonun, inme patogenezinde de rol oynayabileceği düşünülmektedir. Bu çalışmada, mitokondriyal DNA (mtDNA) kopya sayısı ile iskemik inme arasındaki ilişkinin araştırılarak, mtDNA'nın biyobelirteç potansiyelinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Periferik kandan DNA izolasyonu yapılmış ve mtDNA kopya sayısı kantitatif PCR (qPCR) yöntemi ile belirlenmiştir. İstatistiksel analizler SPSS 23.0 ve R 4.5.1 programları (PCA analizi için FactoMineR ve factoextra paketleri) kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya 67 akut iskemik inme hastası ve 24 sağlıklı control bireyi dahil edilmiştir. Bulgular: İnme hastalarında mtDNA kopya sayısı kontrol grubuna kıyasla 1,35 kat azaldığı belirlenmiştir (p=0,0328). İnme grubundaki hastaların yaşının anlamlı derecede daha yüksek olduğu; ayrıca hipertansiyon, diyabet ve koroner arter hastalığı oranlarının da anlamlı düzeyde arttığı görülmüştür (tümü için p<0,01). PCA analizinde değişkenler arasındaki korelasyon örüntüleri, azalmış mtDNA kopya sayısının metabolik ve inflamatuar değişikliklerle ilişkili olabileceğini düşündürmüştür. Sonuç: Bu bulgular, mitokondriyal DNA kopya sayısındaki azalmanın mitokondriyal disfonksiyonu yansıtabileceğini ve iskemik inme için potansiyel bir biyobelirteç olarak kullanılabileceğini düşündürmektedir.
