Murat YAMAN, Arzu İLKİ
Kocatepe Tıp Dergisi - 2026;27(4):518-523
AMAÇ: Bu çalışma ile algoritma tabanlı tanısal yaklaşımda akut HIV enfeksiyonlarının önemini, HIV tarama testlerindeki signal-to-cutoff (S/Co) değerlerinin doğrulama test sonuçları ile karşılaştırılmasını ve öngörü potansiyelimizin değerlendirilebilmesini amaçladık. GEREÇ VE YÖNTEM: Bu çalışma, Ocak 2020 - Ekim 2025 tarihleri arasında hastanemiz mikrobiyoloji laboratuvarında dördüncü kuşak enzim immünoassay (EIA) yöntemi ile gerçekleştirilen anti-HIV tarama testi ile İstanbul 3 No'lu Halk Sağlığı Referans Laboratuvarı'nda uygulanan serolojik ve moleküler doğrulama testlerine ait sonuçların, bilgi işletim sistemi ve arşiv kayıtları üzerinden retrospektif olarak elde edilip analiz edilmesine dayanmaktadır. BULGULAR: Yaklaşık beş yıllık çalışma süremiz boyunca dördüncü nesil HIV tarama testleri kullanılarak toplam 258,742 anti-HIV tarama testi gerçekleştirilmiş olup, bu testlerin 724'ü (%0,28) tekrarlayan reaktif olarak saptanmıştır. Tekrarlayan reaktif örneklere ait doğrulama testleri ve moleküler test sonuçları, laboratuvar kayıtları üzerinden retrospektif olarak incelenmiştir. Bu çalışmada, elde edilen S/Co değerleri ile doğrulama testi sonuçları arasındaki uyum ROC analizi ile değerlendirilmiş ve optimal S/Co değeri 28,38 olarak belirlenmiştir. Çalışmamızda hatalı pozitiflik oranı kadınlarda (%59,5), erkeklere (%18,7) kıyasla istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (p < 0,01). Algoritmaya dayalı yaklaşım sonucunda moleküler yöntem (kantitatif PCR) kullanılarak yapılan analizlerde, akut HIV enfeksiyonlu 11 hasta başarıyla tespit edilmiştir. SONUÇ: Rutin laboratuvar uygulamalarında HIV taramasında elde edilen EIA S/Co değerleri, kesin tanı koydurucu olmamakla birlikte sonuçların yorumlanmasında önemli bir öngörü sağlayabilir. PCR'ın tanısal algoritmaya dahil edilmesi ise, serolojik doğrulama testleriyle saptanamayan akut enfeksiyonların başarıyla tespit edilmesine önemli katkı sunmaktadır.
