İYİLİĞİN BAKIM HALİ: SAĞLIK BAKIM HİZMETLERİ ÖĞRENCİLERİNİN İYİLİK VE BAKIM İLİŞKİSİNE YÖNELİK NİTEL BİR ÇALIŞMA

Abdullah USTA, Halil İbrahim BİLKAY, Muhammad LOMANOV

İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi - 2026;11(2):356-365

Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Hemşirelik Anabilim Dalı, Trabzon, Türkiye

 

Amaç: Bu çalışmanın amacı, bakımda iyilik ilişkisini tanımlayarak, sağlık bakım hizmetleri öğrencilerinin bu kavramı nasıl kavrayıp uyguladıklarını ve mesleki gelişimlerine etkisini incelemektir. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, nitel araştırma yaklaşımı kapsamında Husserl'in betimsel fenomenoloji desen kullanılarak yürütülmüş olup, örneklem seçiminde amaçlı örneklem yöntemi kullanılmıştır. Etik kurul izni alınarak görüşmeler sırasında katılımcılardan aydınlatılmış onam alınmıştır. Veri toplama sürecinde 19 kadın ve 11 erkek katılımcı ile görüşmeler gerçekleştirilmiş ve 'Sosyodemografik Bilgi Formu' ile 'Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu' kullanılmıştır. Elde edilen veriler, tematik analiz ve metafor analizi yöntemleriyle incelenmiş ve MAXQDA 2020 programı ile analiz edilmiştir. Kodlama sürecinde belirlenen 277 kodun gözden geçirilmesi sonucunda 97'si hariç tutularak ana ve alt temalar oluşturulmuş, benzer metaforlar birleştirilmiş. Bulgular: Çalışmanın bulguları, "İyilik ve İlişkili Faktörler", "Metafor Olarak İyilik" ve "İyiliğin Bakım Hali" olmak üzere üç ana başlık altında incelenmiştir. "İyilik ve İlişkili Faktörler" kapsamında, iyilik temasına ulaşılmış ve 'Karşılıksız Beklentiler', 'Yardım', 'Mutluluk', 'Güleryüz', 'Empati' ve 'İçtenlik' alt temaları belirlenmiştir. "Metafor Olarak İyilik" başlığı altında, "Bakım Temelli İyilik", "Doğa Temelli İyilik" ve "Yardım Aracı Olarak İyilik" kategorilerinde toplam on dört metafor oluşturulmuş. "İyiliğin Bakım Hali" kapsamında ise, 'İnsani Değerler Odaklı İyilik ve Bakım', 'Bir Bütün Olarak İyilik ve Bakım' ve 'Hasta Çıktıları Odaklı İyilik ve Bakım' alt temaları belirlenmiştir. Sonuç: Çalışmanın bulguları, sağlık bakım hizmetlerinde iyiliğin insani değerler, metaforik ifadeler ve hasta odaklı yaklaşımlar temelinde çok boyutlu bir olgu olarak ele alınması gerektiğini ortaya koymaktadır. Gelecek araştırmalarda, iyiliğin farklı kültürel bağlamlardaki algısı ve uygulamalarının incelenmesi önerilmektedir.