Erdal İlhan, Alperen Tek, İlkay Kalkanlı, Fırat İleri, Orhan Meral
Smyrna Tıp Dergisi - 2025;10(3):1-8
Amaç: Bu çalışmada, vasi tayini amacıyla adli mercilerce yönlendirilen bireylerin sosyo demografik özellikleri ve adli nöropsikiyatrik değerlendirme bulguları incelenmiştir. Ayrıca, vesayet kararlarını etkileyen başlıca nörolojik ve psikiyatrik nedenlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu retrospektif çalışmada, 2023 yılı boyunca İzmir Bakırçay Üniversitesi Çiğli Eğitim ve Araştırma Hastanesi Adli Tıp Polikliniği'ne vasi tayini amacıyla başvuran 764 bireyin kayıtları değerlendirilmiştir. Sosyo demografik veriler ve adli nöropsikiyatrik değerlendirme bulguları SPSS 22.0 programı ile tanımlayıcı istatistik yöntemlerle analiz edilmiştir. Bulgular: Olguların %55,6'sı kadın, %57,6'sı 65 yaş ve üzerindeydi. Vasi tayini önerilen bireylerin oranı %68,8 olup, bunların %65,2'si nörolojik, %26,6'sı psikiyatrik nedenlere dayanmaktaydı. En sık nörolojik tanı kognitif bozukluk (%52,1), en sık psikiyatrik tanı ise mental retardasyon (%14,2) idi. Nörolojik nedenler yaşlı ve kadın bireylerde; psikiyatrik nedenler ise genç ve erkek bireylerde daha yaygındı. Vasi tayini gerekmediği bildirilen olguların %13,4'üne yasal danışman atanması önerilmişti. Sonuç: Vesayet kararlarının yaş, cinsiyet ve tanıya göre farklılık gösterdiği gözlemlenmiştir. İleri yaş ve kadın cinsiyet nörolojik nedenlerle, genç yaş ve erkek cinsiyet ise psikiyatrik nedenlerle vasi tayininde belirleyici olmuştur. Düşük eğitim düzeyi ve sosyal destek eksikliği de kognitif gerileme ile ilişkili bulunmuştur.
