MÜMİNE YÜKSEL, HEDİYE ASLI DAVAS
TSK Koruyucu Hekimlik Bülteni - 2016;15(6):492-500
AMAÇ: Bu araştırmanın amacı, İzmir’de bir üniversite hastanesi jinekoloji polikliniğine başvuran kadınların, aile hekimleri tarafından yapılan 15-49 yaş izlemlerinin sıklık ve niteliklerinin değerlendirilmesidir. Yöntem: Kesitsel olan bu araştırma, 2013 Kasım-2014 Nisan aylarında, jinekoloji polikliniğine başvuran, 15-49 yaş arası gebe olmayan 359 kadınla yürütülmüştür. Etik kurul onayı alındıktan sonra yüz yüze gerçekleştirilen görüşmelerle anket uygulanmıştır. Analizlerde ki-kare testi ve lojistik regresyon kullanılmıştır. P<0.05 anlamlı kabul edilmiştir. BULGULAR: Araştırma grubunun %49, 6’sının davet üzerine veya aile sağlığı merkezine başka amaçla başvurduklarında en az bir kez 15-49 yaş izlemi yapılmıştır. Kadınların %98, 5’i izlem için evde ziyaret edilmediği gibi, %88, 0’ı telefonla da davet edilmemiştir. İzlenme durumunu etkileyen en önemli etmenler eğitim(p=0, 002); kişi başına düşen gelir(p=0, 005); doğum yeri(p=0, 026); medeni durum(p<0, 001); akraba evliliğidir(p<0, 001). Araştırmaya katılan ve en az bir kez 15-49 yaş izlemi yapılan 178 kadının; %30, 9’ una kendi kendine meme muayenesinin(KKMM) nasıl yapılacağı öğretildiği, %14, 6’ sına aile planlaması konusunda yönteme özel danışmanlık verildiği saptanmıştır. Grubun %20, 2’sinin tetanos bağışıklaması yoktur, sadece % 25, 8’i tam aşılıdır. Bununla birlikte ASM’ de en az bir kez izlenenlerde, tüm koruyucu hizmet kullanım başlıkları, istatistiksel olarak anlamlı yönde etkilenmiştir. ASM’ de en az bir kez izlenme ile modern yöntem kullanımı, kan basıncı ölçümünün yapılması, KKMM’ nin nasıl yapılacağının öğretilmesi ve rahim ağzı kanseri hakkında bilgilendirilmesi arasında anlamlı ilişki vardır. SONUÇ: Bu araştırma, birinci basamakta, 15-49 yaş izlemlerinin, nicelik ve nitelik açısından yetersiz olduğunu göstermiştir. Kadın sağlığı açısından çok önemli olan bu izlemlerle ilgili programları daha etkin hale getirecek müdahaleler planlanmalıdır.
