Erturk KARAAĞAÇ, Nuri Utkan TUNCA, Tahsin Murat TELLİOĞLU, Hidayet Onur SELÇUK, Serkan YAZMAN, Busra KARAAYAK, Sahin ISCAN, Yuksel BESİR, Levent YILIK, Ali GÜRBÜZ
Ege Klinikleri Tıp Dergisi - 2026;64(2):214-221
Amaç: Koroner arter bypass greftleme (KABG) cerrahisi, sistolik fonksiyonları korunmuş hastalarda genel olarak iyi prognozlu seyretse de, subklinik organ disfonksiyonlarını ve perioperatif komplikasyonları öngörmek halen önemli bir zorluk teşkil etmektedir. Bu nedenle çalışmamız, sistolik fonksiyonları korunmuş izole KABG hastalarından oluşan homojen bir kohortta, preoperatif MELD-XI skorunun mortalite ve majör komplikasyonları öngörmedeki rolünü ve prognostik etkinliğini araştırmayı amaçlamıştır. Gereç ve Yöntem: Bu retrospektif gözlemsel kohort çalışmasına, ejeksiyon fraksiyonu (EF) >=%60 olan ve elektif şartlarda izole KABG uygulanan 264 erişkin hasta (ortalama yaş: 61.3+/-9.6 yıl; %77.3 erkek) dahil edilmiştir. MELD-XI skoru, ameliyat öncesi serum kreatinin ve total bilirubin düzeyleri kullanılarak hesaplanmıştır. Postoperatif akut böbrek hasarı (ABH), postoperatif atriyal fibrilasyon (POAF), uzamış ventilasyon (UV), kanama nedeniyle re-eksplorasyon ve 30 günlük mortalite verileri değerlendirilmiştir. Bulgular: Preoperatif ortalama MELD-XI skoru 10.51 +/-1.03 olarak saptanmıştır. Postoperatif dönemde ABH %22.0, POAF %18.2, UV %13.3 oranında görülmüş ve hastane içi mortalite %1.1 (n=3) olarak gerçekleşmiştir. Eksitus olan (medyan: 12.42'ye karşılık 10.39; p=0.019) ve ABH gelişen (11.37'ye karşılık 10.11; p<0.001) hastaların preoperatif MELD-XI skorları anlamlı derecede yüksek bulunmuştur. Skor ayrıca POAF, UV ve re-eksplorasyon gelişen grupta da anlamlı düzeyde yüksek seyretmiştir (p<0.05). ROC analizinde MELD-XI skorunun mortalite (AUC =0.888, eşik değer >11.08) ve ABH (AUC =0.720, eşik değer >10.76) için güçlü bir ayırt edici performansa sahip olduğu gösterilmiştir. Skordaki her 1 birimlik artış, ABH riskini 2.34 kat artırmıştır (OR =2.343). Sonuç: Preoperatif MELD-XI skoru, sistolik fonksiyonları korunmuş izole KABG hastalarında bile subklinik sistemik kırılganlığı yansıtan; postoperatif mortalite ve majör morbiditeleri yüksek doğrulukla öngören güçlü, pratik ve bağımsız bir belirteçtir.
