Halise Meltem BATUR, Burak ERSAK, Mehmet UNSAL, Gunsu Kimyon COMERT, Mert İshak KAYA, Melih Emre TORUN, Gonca TÜRKER ERGÜN, Aziz Ahmet SUREL, Taner TURAN
Jinekoloji-Obstetrik ve Neonatoloji Tıp Dergisi - 2026;23(2):215-220
Amaç: Jinekolojik kanserler nedeniyle yapılan karaciğer mobilizasyonu sonrası aminotransferaz düzeylerindeki dalgalanmaları değerlendirmek ve karaciğer metastezektomisinin bu değişim üzerindeki etkisini belirlemek. Gereç ve Yöntemler: 09/2019 ile 10/2022 tarihleri arasında jinekolojik kanserler nedeniyle karaciğer mobilizasyonu uygulanan hastalar retrospektif olarak değerlendirildi. Alanin aminotransferaz (ALT), aspartat aminotransferaz (AST) ve bilirubin serum düzeyleri ölçüldü. Bulgular: Çalışmaya 69 hasta dahil edildi. Karaciğer fonksiyon testleri (KCFT) ameliyat sonrasında hemen yükselme eğilimindeydi. ALT düzeyleri ameliyat sonrası 6. saatte (medyan: 119.5 U/L; aralık: 13-762) ve AST düzeyleri 2. saatte en yüksek seviyeye ulaştı (medyan: 204 U/L; aralık: 11-717). ALT ve AST düzeyleri postoperatif 6. günde normale dönme eğilimindeydi (24/28 U/L). 26 hastaya karaciğerden metastazektomi yapıldı. Karaciğer metastezektomisi, postoperatif 2. günde hem AST hem de ALT düzeylerinde yüksekliğe neden oldu (sırasıyla p=0.013 ve p=0.022). Bu etki özellikle ALT düzeyinde postoperatif 2. günden 10. güne kadar devam etti. Takip eden süreçte her iki grup benzer hale geldi. Karaciğer metastezektomisi, metastezektomi uygulanmayan grupla karşılaştırıldığında postoperatif 2. günde daha yüksek AST ve ALT düzeylerine yol açtı. Sonuç: Karaciğer mobilizasyonu ve karaciğer metastezektomisi işlemleri geçici KCFT artışı ile ilişkilidir. Karaciğer mobilizasyonu tek başına erken postoperatif dönemde KCFT yüksekliğine yol açsa da, bu etki metastezektomi yapılan hastalarda daha belirgindir. Her iki grupta da KCFT değerleri 2 hafta içinde normale dönmektedir. Sıvı replasmanı ve hepatotoksik ilaçlardan kaçınılması, klinik seyrin kötüleşmesini önleyebilir.
