Yağmur BAKI, Gülce ORAN, Nazan TUNA ORAN
Artuklu Health - 2026;6(2):51-59
Giriş: Hortikültürel terapi, bireylerin bitkilerle ve bahçecilik faaliyetleriyle etkileşim kurmasını temel alan, fiziksel, psikolojik ve sosyal iyilik halini desteklemeyi amaçlayan bütüncül bir yaklaşımdır. Bu terapi biçimi, depresyon, anksiyete ve stres gibi ruhsal sorunların hafifletilmesinde; özsaygının güçlendirilmesi, sosyal etkileşimlerin artırılması ve yaşam kalitesinin iyileştirilmesinde etkili sonuçlar sunmaktadır. Yöntem: Bu çalışma, anlatı derleme niteliğinde olup, 2000-2025 yılları arasında yayımlanan ve "hortikültürel terapi, psikososyal destek, kadın sağlığı, ebelik" anahtar kelimeleri kullanılarak PubMed, Science Direct ve Web of Science veri tabanlarında taranan literatür arasından seçilen toplam 33 çalışmanın incelenmesiyle gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Doğayla temasın dikkat süresini artırma, stres düzeyini azaltma, sosyal bağları güçlendirme ve psikolojik iyilik halini destekleme gibi olumlu etkileri vurgulanarak, ebelerin bu terapötik yaklaşımı destekleyici ve yönlendirici rolleri üzerine öneriler sunulmuştur. Doğaya dayalı, düşük maliyetli, kültürel olarak uyarlanabilir ve bireyselleştirilebilir yapısıyla hortikültürel terapinin ebelik uygulamalarına entegre edilmesi; kadın sağlığının hem bireysel hem de toplumsal düzeyde güçlendirilmesine katkı sağlayabilecek niteliktedir. Sonuç: Bu çalışmada, hortikültürel terapinin sağlık üzerindeki etkileri incelenmiş ve söz konusu yaklaşım ebelik disiplini çerçevesinde değerlendirilmiştir. Özellikle prekonsepsiyonel dönem, gebelik, doğum sonrası dönem ve menopoz süreci gibi kadın sağlığına özgü yaşam evrelerinde, hortikültürel terapinin tamamlayıcı bir müdahale olarak kullanım potansiyeli ele alınmıştır.
