Hilal ÖZBEK, Yasemin YÜCEL, Elif Nisa IŞIK
Sağlık Bilimleri Dergisi - 2026;35(2):334-345
Bu araştırmanın amacı kadınların duygusal tepkisellik düzeylerinin duygusal gereksinimleri ve çocuk sahibi olma motivasyonları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Kesitsel ve analitik türdeki araştırma 416 kadın ile yürütülmüştür. Veriler Duygusal Tepkisellik Ölçeği, Duygusal Gereksinimler Ölçeği ve Çocuk Sahibi Olma Motivasyonları Ölçeği ile toplanmıştır. Analizlerde Pearson korelasyonu ve lineer regresyon kullanılmıştır. Duygusal tepkisellik, duygusal yaklaşma (r=0.378; p<0.001) ve kaçınma (r=0.306; p<0.001) ile pozitif yönde ilişkili bulunmuştur. Duygusal Tepkisellik Ölçeği, çocuk sahibi olma motivasyonlarının olumlu (r=0.172; p<0.001) ve olumsuz (r=0.150; p=0.002) alt boyutlarıyla düşük düzeyde, duygusal yaklaşma ve kaçınma ile ise orta düzeyde pozitif ilişkilidir. Lineer regresyon analizlerinde, duygusal tepkiselliğin duygusal yaklaşma (beta=0.378; p<0.001; R²=0.143), duygusal kaçınma (beta=0.306; p<0.001; R²=0.094), olumlu çocuk sahibi olma motivasyonları (beta=0.172; p<0.001; R²=0.030) ve olumsuz çocuk sahibi olma motivasyonları (beta=0.150; p=0.002; R²=0.022) ile istatistiksel olarak anlamlı düzeyde ilişkili olduğu belirlenmiştir. Duygusal tepkisellik, kadınların duygusal gereksinimleri ve çocuk sahibi olma motivasyonları ile ilişkili bir psikolojik değişken olarak değerlendirilebilir. Bulgular, duygusal tepkiselliğin özellikle duygusal gereksinimler üzerinde orta düzeyde, çocuk sahibi olma motivasyonları üzerinde ise düşük düzeyde bir açıklama gücüne sahip olduğunu göstermektedir. Ebeveyn olma kararlarının değerlendirilmesinde kadınların duygusal duyarlılıklarının dikkate alınması, özellikle ebelik uygulamalarında yürütülen danışmanlık ve eğitim süreçlerine katkı sağlayabilir.
