Kübra TOKSUN GEVREK, Adile TÜMER
Hemşirelik Bilimi Dergisi - 2025;8(3):378-391
Amaç: Kadınların meme kanseri risk düzeylerini ve meme kanserinden korunmaya yönelik sağlık inançlarını incelemek amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel tipteki araştırmanın evrenini 2021 yılında bir kurumda çalışan kadınlar (N: 1340) oluşturmuştur. Güç analizi sonucunda, %95 güven aralığında %5 örneklem hatası ve %80 güç ile örneklem büyüklüğü 299 olarak hesaplanmıştır. Olasılıksız örnekleme yöntemlerinden amaçlı örnekleme ile 358 kadın araştırmaya dahil edilmiştir. Veri toplama aracı olarak "Sosyo-demografik Veri Formu", "Meme Kanseri Risk Değerlendirme Formu" ve "Meme Kanseri Sağlık İnanç Modeli Ölçeği" kullanılmıştır. Bulgular: Kadınların yaş ortalamasının 34,76+/-8,76, meme kanseri risk puan ortalamasının 122,06+/-69,29 olduğu belirlenmiştir. Katılımcıların %3,4'ünün yüksek/en yüksek risk grubunda olduğu saptanmıştır. Meme kanseri ve taramalara ilişkin "duyarlılık" ve "ciddiyet" algısının orta düzeyde, "sağlık motivasyonu", "kendine kendine meme muayenesi (KKMM) yararları", "KKMM öz-etkililiği" ve "mamografi yararları"nın iyi düzeyde; "KKMM engelleri" ve "mamografi engelleri"nın düşük düzeyde olduğu belirlenmiştir. En yüksek risk grubundakı kadınların risk puan ortalaması ile önemseme ve sağlık motivasyonu alt boyut puan ortalamaları arasında pozitif yönde yüksek düzeyde anlamlı bir ilişki saptanmıştır (p<0,05). Sonuç: Kadınların büyük çoğunluğu (%93,5) meme kanseri açısından düşük risk grubundadır. Meme kanserinden korunmaya yönelik sağlık inançları ile ilgili duyarlılık ve önemseme algısının orta; sağlık motivasyonu, KKMM ve mamografi yararları, KKMM öz-etkililiği iyi düzeyde; KKMM ve mamografi engelleri düşük düzeyde olduğu saptanmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgular, katılımcılarda meme kanseri risk düzeyinin düşük, sağlık taramalarına yönelik eyleme geçme olasılığının yüksek olduğunu göstermiştir.
