Merve ALTINER YAŞ, Mazlum DEĞİRMENCİLER, Çiğdem BİLGE, Meltem MECDİ KAYDIRAK
Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care - 2026;20(2):162-170
Amaç: Bu çalışmanın amacı, kadınlarının menopoz ile baş etme sürecinde dijital bilgiye nasıl eriştiklerini, bu bilgiyi nasıl değerlendirdiklerini ve kullandıklarını dijital okuryazarlığın bu süreçteki rolüne odaklanarak incelemektir. Yöntem: Araştırma, nitel betimleyici araştırma deseninde yürütülmüştür. Veriler, kartopu örnekleme yöntemi kullanılarak Türkiye'de menopoz dönemindeki 25 kadınla yapılan bireysel görüşmeler yoluyla toplanmıştır. Görüşmelerde yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmış; elde edilen veriler tematik analiz yöntemi ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Çalışma sonucunda dört ana tema belirlenmiştir: (1) Menopoz deneyimi, (2) Baş etme stratejileri, (3) Dijital okuryazarlık durumu, (4) Dijital okuryazarlık aracılığıyla menopoza yönelik baş etme stratejileri. Katılımcılar menopozu ya doğal bir süreç ya da hastalık/kayıp olarak tanımlamışlardır. Baş etme stratejileri arasında geleneksel uygulamalar, tıbbi destek ve sosyal destek yer almaktadır. Kadınlar, özellikle semptomların günlük yaşamı etkilediği durumlarda, menopozla ilişkili bilgileri dijital ortamlarda aktif olarak aradıklarını ifade etmişlerdir. Kadınların çoğu, benzer deneyimler yaşayan kişilerin sosyal medya paylaşımlarından yararlandıklarını belirtmiştir. Ayrıca, birçok kadın dijital kaynaklardan elde edilen bilgilerin doğruluğunu ve güvenilirliğini değerlendirmede güçlük yaşadıklarını bildirmiştir. Sonuç: Bulgular, kadınların menopoz deneyimlerini ve bu süreçle baş etme biçimlerinde dijital okuryazarlığın önemli bir rol oynadığını göstermektedir. Birinci basamakta görev yapan sağlık profesyonellerinin, kadınların menopozla ilişkili doğru ve güvenilir çevrimiçi sağlık bilgilerine erişimini desteklemesi önemlidir. Ayrıca, kadınlarda dijital okuryazarlığın geliştirilmesi için çok paydaşlı bir yaklaşımın uygulanması önerilmektedir. Orta yaş kadınlarında dijital sağlık okuryazarlığının geliştirilmesi, bilinçli karar verme süreçlerini desteklemek ve menopoz döneminde yaşam kalitesini artırmak için gereklidir.
