SIDIKA PELİT AKSU, SERAP ALKAŞ
Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi - 2025;8(1):77-87
Amaç: Bu çalışmanın amacı, kadın ve erkeklerin gebelikten koruyucu yöntemlere yönelik tutumlarını ve etkileyen faktörleri belirlemektir. Yöntem: Çalışma tanımlayıcı ve ilişkisel türde gerçekleştirilmiş olup sosyal paylaşım sitelerinde çevrimiçi olarak yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini 18 yaş üstü 434 kadın ve 107 erkek olmak üzere toplam 541 kişi oluşturmuştur. Veriler, ’’Kişisel Bilgi Formu’’ ve ’’Gebelikten Koruyucu Yöntemlere İlişkin Tutum Ölçeği’’ aracılığıyla toplanmıştır. Bulgular: Çalışmamızda katılımcıların %80.2’si kadın, %19.8’i erkektir. Kadın ve erkeklerde sırasıyla en fazla bilinen kontraseptif yöntemler kondom (%74, %70) ve oral kontraseptiflerdir (%67.3, %53.3). Kadınların gebeliği önleyici yöntemlere yönelik tutumları erkeklerinkinden daha olumludur (p<0.05). Gebelikten koruyucu yöntem kullanımına ilişkin olumlu tutumun en önemli belirleyicileri cinsiyet ve kontraseptif yöntem hakkında bilgi sahibi olmadır (p<0.05; R2 : 0.099). Kadın olmak (%12) ve yöntem bilme durumu (%27) gebelikten koruyucu yöntem kullanımına ilişkin olumlu tutumu artırmaktadır (p<0.05). Kadınlarda gebelikten koruyucu yöntem kullanımına ilişkin olumlu tutumu evli olmak (%27) azaltırken; partnerin üniversite ve üzeri eğitim düzeyine sahip olması (%16) artırmaktadır. Erkeklerde ise yöntem bilme durumu (%32) gebelikten koruyucu yöntem kullanımına ilişkin olumlu tutumu artırmaktadır (p<0.05). Sonuç: Araştırmada kadınların gebeliği önleyici yöntem kullanımına yönelik tutumlarının erkeklere göre daha olumlu olduğu belirlenmiştir. Kadınlarda medeni durum, partnerin eğitim düzeyi ve yöntem hakkında bilgi sahibi olma; erkeklerde ise yöntem hakkında bilgi sahibi olma ve sigara kullanımı gebelikten koruyucu yöntem kullanımına ilişkin tutumun önemli belirleyicilerdir. Toplumda erkeklerin de katılımının sağlandığı; kontraseptif yöntemlerin çeşitleri, kullanım şekli, yarar ve riskleri hakkında bilgi ve farkındalığı artıran eğitimler planlanmalıdır.
