Ender GÜMÜŞOĞLU, Volkan ÖZTUNA, Zeynel Mert ASFUROĞLU, Hatice Oruç DEMİRBAĞ, Savaş AKTAŞ, Mehmet Tuğhan KIZILTUĞ, Mehmet Emin ERDAL
Ulusal Travma ve Acil Cerrahi Dergisi - 2026;32(5):527-534
AMAÇ: Kırık iyileşmesi eşlik eden travmatik beyin hasarından (TBH) etkilenebilir; klinik ve deneysel çalışmalar hızlanmış kaynama ve artmış kallus oluşumunu düşündürmektedir. Wnt/beta-katenin sinyal yolunun bu süreçte rol oynayabileceği düşünülmektedir. Ancak, TBH varlığında serum beta-katenin mRNA ekspresyonu ile kırık iyileşmesi arasındaki ilişki belirsizliğini korumaktadır. GEREÇ VE YÖNTEM: Otuz altı dişi Wistar albino sıçanı dört gruba rastgele atanmıştır: Kontrol, yalnız TBH, yalnız femur kırığı ve kombine TBH ve femur kırığı. Radyografik iyileşme 3. ve 6. haftalarda RUST puanlama sistemi kullanılarak değerlendirilmiştir. Serum beta-katenin mRNA göreli ekspresyonu gerçek zamanlı polimeraz zincir reaksiyonu ile yapılmış ve histolojik analiz 6. haftada gerçekleştirilmiştir. BULGULAR: Radyografik değerlendirme tüm kırık gruplarında ilerleyici iyileşme göstermiş, TBH + kırık grubunda RUST puanları her iki zamanda da (p<0.05) yalnız kırık grubuna göre anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur. Serum beta-katenin mRNA ekspresyonu kırık gruplarında zaman içinde anlamlı olarak azalmış, kontrol grubunda veya izole TBH grubunda ise anlamlı zamana bağlı değişiklik gözlenmemiştir. Serum beta-katenin mRNA ekspresyonundaki düşüş her iki kırık grubunda da gözlenmiş olup, bu bulgu TBH'ye özgü moleküler bir etkiyi doğrulamamaktadır. SONUÇ: Eşlik eden TBH, radyografik kırık iyileşmesinde artış ile ilişkili bulunmuş ve daha büyük osseöz kallus oluşumuna yönelik istatistiksel olarak anlamlı olmayan bir eğilim göstermiştir. Kırık gruplarında gözlenen serum beta-katenin mRNA ekspresyonundaki düşüş, onarım sürecinde Wnt/beta-katenin ile ilişkili aktivitenin faz-bağımlı düzenlenmesini düşündürmekle birlikte, serum beta-katenin mRNA göreli ekspresyonu indirekt bir sistemik göstergedir ve TBH'ye özgü mekanistik bir yolu kanıtlamaz. Bu bulgular, TBH'nın iskelet onarımı üzerindeki karmaşık sistemik etkisini vurgulamakta ve gözlenen radyografik ilişkinin biyolojik alt yapısını aydınlatmak için, tercihen kırık sahası (lokal) analizlerini içeren daha ileri mekanistik çalışmaları desteklemektedir.
