Muhammed Mustafa BEYOĞLU, Mehmet Enes GÖKLER
Chronicles of Precision Medical Researchers - 2026;7(2):113-119
Amaç: Bu çalışma, depremlerin ilk gününden afet sonrası ilk ayın sonuna kadar Kahramanmaraş ilinde sunulan halk sağlığı ve birinci basamak sağlık hizmetlerini tanımlamayı amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntem: 6 Şubat-6 Mart 2023 tarihlerini kapsayan tanımlayıcı bir çalışma yürütülmüştür. Solunum yolu enfeksiyonları, akut gastrointestinal enfeksiyonlar, eksantematöz hastalıklar, sarılık ve uyuz için günlük sendromik sürveyans uygulanmıştır. Aşılama faaliyetleri; hepatit B, BCG, DTP-IPV-Hib, pnömokok konjuge, KKK, oral polio, tetanoz-difteri, hepatit A, suçiçeği ve kuduz aşılarını içeren rutin kayıtlar üzerinden izlenmiştir. Su kalitesi ilçe düzeyinde değerlendirilmiş ve uygun/uygunsuz olarak sınıflandırılmıştır. Veriler tanımlayıcı istatistiklerle analiz edilmiştir. Bulgular: 46 çadır ve konteyner yerleşiminde sağlık hizmetleri kurulmuş olup, bunlardan 16'sı 24 saat esasına göre hizmet vermektedir. Çalışma döneminde 5.445 çocuk izlemi, 1.774 antenatal izlem ve 979 postnatal izlem kaydedilmiştir. En sık uygulanan aşılar tetanoz-difteri, DTP-IPV-Hib ve pnömokok konjuge aşıları olmuştur. 774 kırsal saha ziyaretiyle toplam 283.210 kişiye ulaşılmıştır. 11 ilçeden toplanan 1.646 su örneğinin %92'si güvenlik standartlarını karşılarken, 104 örnekte mikrobiyolojik uyumsuzluk tespit edilmiştir. Sonuç: Afet sonrası karşılaşılan büyük zorluklara rağmen, ilk ay boyunca temel halk sağlığı ve birinci basamak sağlık hizmetleri sürdürülebilmiştir. Birinci basamak sağlık hizmetleri, sürveyans, aşılama ve psikososyal destek faaliyetleri yanıtın temel bileşenlerini oluşturmuş; organize halk sağlığı sistemlerinin afet dayanıklılığını güçlendirmedeki önemi vurgulanmıştır.
