Petek BİLİM, Ramazan Can GÖKMEN, Lütfiye KANIT, Ayfer YALÇIN
Cukurova Medical Journal - 2026;51(2):497-509
Amaç: Bu çalışma, gama-glutamil sisteinil etil ester (GCEE) uygulamasının hipokampal ve kortikal dokularda glutatyon (GSH) ve BDNF mRNA düzeyleri üzerindeki etkisini ve kainik asit (KA) ile indüklenen status epileptikus sıçan modelinde nöbet şiddeti, anksiyete ve öğrenme performansındaki değişiklikleri belirlemeyi amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntem: Çalışmada yetişkin erkek Sprague Dawley sıçanlar; kontrol (salin), sadece GCEE (10 mg/kg), sadece KA (10 mg/kg) ve KA (10 mg/kg) + GCEE (10 mg/kg) olmak üzere dört gruba ayrılmıştır. Salin, KA ve GCEE deney hayvanlarına intraperitoneal (i.p.) olarak uygulanmıştır. Nöbet şiddeti Racine skalasına göre değerlendirilmiştir. Öğrenme ve bellek performansı Morris Su Labirenti (MWM) testi ve anksiyete düzeyleri Açık Alan Testi (OFT) ile Yükseltilmiş Artı Labirent (EPM) testi kullanılarak ölçülmüştür. Korteks ve hipokampus dokularında GSH ve BDNF mRNA ekspresyon düzeyleri sırasıyla spektrofotometrik ve RT-PCR'ı takiben gerçek zamanlı PCR (Real-time PCR) yöntemleriyle belirlenmiştir. Bulgular: GCEE uygulaması nöbet şiddetini anlamlı düzeyde hafifletirken ve prob denemesi sırasında MWM hatırlama performansındaki bozuklukları önemli ölçüde iyileştirmiştir. KA uygulamasıyla tetiklenen anksiyete davranışında anlamlı bir değişiklik oluşturmadığını göstermiştir. KA'ya karşı GCEE tedavisinin beyinde GSH düzeylerini belirgin biçimde artırdığı saptanmıştır. Sonuç: Bu sonuçlar, GCEE'nin KA'nın neden olduğu status epileptikusta serebral kortekste GSH düzeylerini artırabilmesinin yanı sıra, nöbet şiddetini azaltarak bilişsel işlevleri iyileştirme potansiyelini yansıtıyor olabilir.
