Murat GÖK, Tuna KOÇOĞLU, Fatih IŞIK, Ali BOZDEMİR, Onur ÇETİN, Cemil KAYALİ
Ulusal Travma ve Acil Cerrahi Dergisi - 2026;32(6):735-744
AMAÇ: Kalça kırıkları, özellikle ileri yaşlı bireylerde yüksek mortalite ve morbidite ile ilişkili önemli bir halk sağlığı sorunudur. Kalça kırıklarının %90'ından fazlası 50 yaş ve üzerindeki bireylerde görülmekte olup, osteoporoz ve kemik kalitesindeki bozulmaya bağlı olarak insidans yaşla birlikte artmaktadır. Bu çalışmanın amacı, kalça kırığı sonrası uygulanan cerrahi tedavi yöntemleri ile kısa ve uzun dönem mortalite arasındaki ilişkiyi, yaşa göre alt grup analizlerine odaklanarak incelemektir. GEREÇ VE YÖNTEM: Bu retrospektif kohort çalışmasına, üçüncü basamak bir sağlık merkezinde kalça kırığı nedeniyle cerrahi tedavi uygulanan 65 yaş ve üzerindeki hastalar dâhil edildi. Yaş ve cerrahiye kadar geçen süre sürekli değişkenler olarak; cinsiyet, cerrahi yöntem, komorbiditeler ve takip durumu kategorik değişkenler olarak analiz edildi. Başlangıç özellikleri, cerrahi yöntem grupları arasında sürekli değişkenler için bağımsız örneklem t testi veya Mann-Whitney U testi, kategorik değişkenler için ise ki-kare testi kullanılarak karşılaştırıldı. Önceden belirlenmiş zaman noktalarındaki kümülatif mortalite tanımlayıcı olarak değerlendirildi; genel sağkalım ise Kaplan-Meier sağkalım analizi ile incelendi ve gruplar log-rank testi kullanılarak karşılaştırıldı. BULGULAR: Toplam 885 hasta çalışma kriterlerini karşıladı; bunların 509'u (%57.5) hemiartroplasti, 376'sı (%42.5) ise osteosentez ile tedavi edilmişti. Gruplar arasında 1 yıllık kümülatif mortalite açısından anlamlı fark saptanmadı (p=0.984). Beş yıllık takipte ise hemiartroplasti grubunda kümülatif mortalite, osteosentez grubuna kıyasla daha yüksekti (%68.1 ve %58.5; p=0.003). Charlson Komorbidite İndeksi <=5 olan hastalarda da 5 yıllık kümülatif mortalite, hemiartroplasti sonrası daha yüksek bulundu (%61.1 vs %50.1; p=0.010). Kaplan-Meier analizine göre genel sağkalım, cerrahi yöntem grupları arasında farklılık göstermekteydi. SONUÇ: Hemiartroplasti sonrası uzun dönem mortalitenin daha yüksek olması, özellikle daha genç hastalarda ve komorbidite yükü daha düşük olan bireylerde belirginken; ileri yaşlı veya daha fazla komorbiditesi olan hastalarda cerrahi yöntemler arasındaki fark daha sınırlı bulunmuştur.
