Abdurrahman Engin BAYDEMİR, Furkan TONTU, Bilal Faruk KARADOGAN, Funda Gumus OZCAN
Anestezi Dergisi - 2026;34(3):214-220
Amaç: Kalça kırığı cerrahisi, özellikle yaşlı ve kırılgan hastalarda erken mortalite ile ilişkilidir. Anestezi tekniği, perioperatif dönemde değiştirilebilir potansiyel bir faktör olarak kabul edilmekle birlikte, randomize çalışmalar spinal anestezinin genel anesteziye üstün bir sağkalım avantajı sağladığını net olarak göstermemiştir. Ancak gerçek yaşam klinik pratiğinde anestezi seçimi hasta kırılganlığından etkilenmekte olup, bu durum anestezi tekniği ile klinik sonuçlar arasında gözlenen ilişkilerin yorumlanmasını güçleştirebilmektedir. Yöntem: Ocak 2021-Mayıs 2025 tarihleri arasında üçüncü basamak bir merkezde, kalça kırığı cerrahisi uygulanan erişkin hastalarda retrospektif gözlemsel kohort çalışma gerçekleştirildi. Hastalar uygulanan anestezi tekniğine göre (spinal ve genel anestezi) gruplandırıldı. Birincil sonlanım noktası hastane içi mortaliteydi. Mortalite için bağımsız belirleyicileri saptamak amacıyla, yaşa göre düzeltilmiş Charlson Komorbidite İndeksi ve fizyolojik kırılganlık göstergeleri dahil edilerek çok değişkenli lojistik regresyon analizi yapıldı. Bulgular: Toplam 665 hasta çalışmaya dahil edildi (spinal anestezi, n=514; genel anestezi, n=151). Hastane içi mortalite genel anestezi alan hastalarda spinal anestezi alanlara göre daha yüksekti (%7,9 vs %3,7; p=0,037). Ancak yaşa göre düzeltilmiş Charlson Komorbidite İndeksi ile komorbidite yükü için düzeltme yapıldıktan sonra, genel anestezi ile hastane içi mortalite arasındaki ilişki zayıfladı ve istatistiksel olarak anlamlılığını kaybetti (düzeltilmiş OR 1,68; %95 GA 0,84-3,38). Buna karşılık daha yüksek Charlson Komorbidite İndeksi skoru, düşük preoperatif serum albümin düzeyi ve diyaliz bağımlılığı hastane içi mortalitenin güçlü ve bağımsız belirleyicileri olarak kaldı. Sonuç: Bu gerçek yaşam kohortunda, kalça kırığı cerrahisi uygulanan hastalarda genel anestezi ile hastane içi mortalite arasındaki ilişkinin, anestezi tekniğinin doğrudan etkisinden çok, hastaların altta yatan kırılganlık düzeyi ile ilişkili olduğu görüldü. Özellikle hipoalbüminemi ve diyaliz bağımlılığı gibi kırılganlığı yansıtan klinik faktörler, erken postoperatif mortalitenin en güçlü belirleyicileri olarak öne çıktı. Bu bulgular, kalça kırığı cerrahisi öncesi risk değerlendirmesinde yalnızca anestezi yöntemine odaklanmanın yeterli olmadığını; kırılganlık, beslenme durumu ve organ disfonksiyonunun da bütüncül olarak değerlendirilmesi gerektiğini göstermektedir.
