Bahattin KEMAH, Mehmet Salih SÖYLEMEZ, Samet ERİNÇ, Korhan ÖZKAN, Oğuz Şükrü POYANLI
Ulusal Travma ve Acil Cerrahi Dergisi - 2026;32(3):367-373
AMAÇ: D vitamini, kalsiyum ve kemik metabolizması belirteçleri iskelet sağlığında kritik bir rol oynamaktadır; ancak bu parametrelerin farklı kalça kırığı tipleriyle ilişkisi net değildir. Bu çalışmada, femur boyun kırığı (FBK) ve intertrokanterik femur kırığı (İTFK) olan yaşlı hastalarda serum 25(OH) D vitamini, kalsiyum, paratiroid hormon (PTH), alkalen fosfataz (ALP), fosfor, total protein ve albümin düzeylerinin kontrol grubu ile karşılaştırılması amaçlanmıştır. GEREÇ VE YÖNTEM: Bu retrospektif çalışmaya 65 yaş ve üzerindeki toplam 375 hasta dahil edilmiştir; bunların 117'si intertrokanterik femur kırığı (İTFK), 97'si femur boyun kırığı (FBK) ve 161'i kontrol grubunu (koksartroz/gonartroz) oluşturmaktadır. Serum biyokimyasal parametreleri standart laboratuvar yöntemleri ile analiz edilmiştir. Kırıklar, iki bağımsız gözlemci tarafından AO/OTA sınıflamasına göre değerlendirilmiş ve gözlemciler arası uyum değerlendirilmiştir. Gözlemciler arası uyum Cohen's kappa katsayısı ile analiz edildi (kappa=0.89). Gruplar arasındaki karşılaştırmalarda tek yönlü ANOVA ve post hoc Bonferroni testleri kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir. BULGULAR: D vitamini düzeyleri hem İTFK hem de FBK gruplarında kontrol grubuna göre anlamlı olarak düşük bulunmuştur (p<0.01), ancak İTFK ve FBK grupları arasında anlamlı bir fark saptanmamıştır (p>0.05). Benzer şekilde, kalsiyum, total protein, ve albümin düzeyleri kırık gruplarında kontrollerden daha düşük bulunurken (p<0.01), PTH düzeyleri kırık hastalarında anlamlı derecede yüksek saptanmıştır (p=0.001). SONUÇ: D vitamini ve kalsiyum eksikliklerinin kalça kırığı riskini artırdığı, ancak kırık paternini belirlemediği görülmüştür. Bu bulgular, kalça kırığı hastalarında metabolik eksikliklerin ameliyat öncesi değerlendirilmesi ve ameliyat sonrası düzeltilmesinin önemini vurgulayarak, sistemik biyokimyasal parametrelerin kapsamlı kırık riski değerlendirmesinde vurgulanması gerektiğini düşündürmektedir.
