Esra TÜRKER, Meltem MERİÇ
Archives of the Turkish Society of Cardiology - 2026;54(4):340-346
Amaç: Algılanan kontrol, öz yönetimin önemli olduğu kronik hastalıkları olan hasta gruplarında ele alınması gereken bir konudur. Kontrol algısı yüksek olan hastalar, kronik hastalık semptomlarının yönetimi ve hastalığa uyum konusunda yüksek başarı oranına sahiptir. Yöntem: Bu çalışma, kalp yetersizliği olan Türk hastalarda Kontrol Tutumları Ölçeği-Revize'nin psikometrik özelliklerini araştırmak için tasarlanmış metodolojik bir uyarlamadır. Ölçeğin güvenilirlik testlerinde, iç tutarlılığı belirlemek için Cronbach alfa katsayısı kullanılmış, madde homojenliği ise madde-toplam ve madde-madde korelasyonları kullanılarak değerlendirilmiştir. Ölçeğin geçerlilik testlerinde ise doğrulayıcı faktör analizi ve bilinen ilişkiler için hipotez testi, ayırt edici geçerlilik ve test-tekrar test güvenilirliği kullanılmıştır. Bulgular: Ölçeğin doğrulayıcı faktör analizi (CFA) testi orijinal CAS-R'nin tek faktörlü yapısının destekleyici uyum indeksleri ile sonuçlanmıştır (tüm maddeler için P < 0,001). Ölçeğin Cronbach alpha güvenilirlik katsayısı 0,99 olarak hesaplanmıştır. Yapı geçerliliği için kullanılan hipotez testinde Türkçe Kontrol Tutumları Ölçeği-Revize ile dokuz maddelik Avrupa Kalp Yetersizliği Öz Bakım Ölçeği arasında r = 0,568 (P < 0,05) orta düzeyde korelasyon saptanmıştır. Sonuç: Bu sonuçlara dayanarak, Kontrol Tutumları Ölçeği-Revize'nin Türk hastalar için uygun ve güvenilir bir araç olduğu sonucuna varılabilir. Bulguların hem sağlık profesyonelleri hem de hastalar için yararlı olması beklenmektedir.
