KALP YETERSİZLİĞİ HASTALARININ HASTALIK KABULÜ İLE ÖZ BAKIM DAVRANIŞLARINI GERÇEKLEŞTİRME DÜZEYLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ

Merve GÜNBAŞ, Yasemin TOKEM

İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi - 2026;11(2):280-286

Dokuz Eylul University Health Sciences Institute, Izmir, Türkiye

 

Amaç: Bu araştırmanın amacı kalp yetersizliği hastalarının hastalık kabulü ile öz bakım davranışlarını gerçekleştirme düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Gereç ve Yöntem: Araştırma prospektif ve tanımlayıcı tipte planlanmıştır. Çalışma İzmir'de bir devlet hastanesinin kardiyoloji servisinde yatan, New York Kalp Derneği (New York Heart Association, NYHA) 1 -4 sınıflaması arasında ve en az 6 ay önce kalp yetersizliği tanısı almış 152 hasta ile yürütülmüştür. Araştırmada veri toplama araçları olarak Tanıtıcı Bilgi Formu, Avrupa Kalp Yetersizliği Öz Bakım Davranışları Ölçeği ve Hastalığı Kabul Ölçeği kullanılmıştır. Çalışmanın yürütülmesi için etik kurul onayı ve ilgili hastaneden kurum izni, çalışmaya katılan hastalardan bilgilendirilmiş sözel onam alınmıştır. Bulgular: Araştırma kapsamında hastaların %54,6'sı kadın, %45,4'ü erkek olup yaş ortalaması 72,89+/-10,65'tir. Araştırmaya katılan kalp yetersizliği hastalarının öz bakım davranışları ölçeği puan ortalamasına göre (33,79+/-4,41) öz bakımın yeterli düzey olduğu, Hastalığı Kabul Ölçeği puan ortalamasına göre (21,92+/-3,65) hastalığı kabullerinin orta düzeyde olduğu saptanmıştır. Hastalığı kabul ölçeğinde New York Kalp Derneği 2. ve 4. evre arasında ve komorbid hastalık bölümünde böbrek yetmezliği olma durumu arasında anlamlı bir fark bulunmuştur. Öz bakım davranışları ölçeği alt boyutları ile bağımsız değişkenler karşılaştırıldığında; çalışma durumuna göre aktivitelere uyum alt boyutunda ve komorbid hastalık durumuna göre diyabet hastalığı varlığında anlamlı bir fark olduğu saptanmıştır (p<0,05). Sonuç: Hastaların hastalığı kabul düzeyleri ile öz bakım davranışları düzeyi arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Hastalık kabulü ile öz bakım davranışları arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Hastalar akut semptom yönetimine öncelik verirken, önleyici davranışlara uyumun daha düşük olduğu belirlenmiştir.