KALP YETERSİZLİĞİNDE ERKEN MORTALİTE BELİRTECİ OLARAK KORTİZOL

MEHMET YAMAK, HATİCE TÜKENMEZ, MELTEM SERTBAŞ, MEHMET AKİF TÜKENMEZ, SÜLEYMAN AHBAB, HAYRİYE ESRA ATAOĞLU

Southern Clinics of Istanbul Eurasia - 2020;31(1):42-45

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi, İç Hastalıkları Kliniği, İstanbul, Türkiye

 

GİRİŞ ve AMAÇ: Çeşitli çalışmalarda, kronik kalp yetersizliğinde görülen morbidite ve mortalitenin artışının kortizol düzeyleri ile ilgili olduğu göserilmiştir. Bu çalışmada kronik kalp yetersizliği olan hastalarda hastanede yatış sırasında ve bundan 48 saat sonra alınan kortizol ölçümlerinin takip sürelerinde erken ve geç mortaliteyle ilişkisinin bakılması amaçlandı. YÖNTEM ve GEREÇLER: Çalışmaya kalp yetersizliği tanısı bulunan 66 hasta dahil edildi (36 kadın, 30 erkek). İlk kortizol ölçümü hasta yatış için başvurduğunda, ikinci kortizol ölçümü ilk ölçümden 48 saat sonra yapılmıştır. İlk altmış gün içinde ölen hastalar erken mortalite ve 60-180 gün içinde ölenler geç mortalite olarak kabul edildiler BULGULAR: Altı aylık takip sonrasında 66 hastanın 18’i hayatını kaybetti. İlk kortizol ölçümleri mortalite grubunda sağ kalan hastalara göre yüksek bulundu (18.84±5.39 ve 15.47±4.95; p=0.028). ölüm oranı NYHA sınıf III-IV (p=0.033), erkek cinsiyet (p=0.045), vücut kitle indeksi yüksek (VKI) (p=0.036), olan gruplarda yüksek iken hipertansiyonu bulunan hasta grubunda daha düşük bulundu. Cinsiyet, VKI, NYHA sınıfı, hipertansiyon ve Cox regresyon analizinde, yüksek NYHA sınıfı 2.614 [1.017-6.717] (p=0.046), hipertansiyonun olmaması 0.358 [0.139–0.921] (p=0.033) ve kortizol düzeyleri 5.091 [1.757-14.774] (p=0.003) mortaliteyi öngören faktörler olarak bulundu. TARTIŞMA ve SONUÇ: Sonuç olarak, yüksek serum kortizol düzeyleri kronik kalp yetersizliği olan hastalarda erken ölüm riskinin bağımsız bir belirleyicisidir. Sınıf III-IV NYHA olması yanında hipertansiyon varlığının bulunmamasıda diğer belirlenmiş risk faktörleri olarak gösterilmiştir.