Mehmet AĞASLAN, Gülşah KUMAŞ
Gazi Sağlık Bilimleri Dergisi - 2025;10(3):84-95
Giriş: Kalp yetersizliği (KY), sadece hastaların sağlığını olumsuz etkilemekle kalmayan, aynı zamanda aile bakım verenler üzerinde önemli fiziksel, duygusal ve sosyal yük oluşturan kronik ve ilerleyici bir durumdur. Bakım verenlerin yaşadığı yük ile yaşam kaliteleri arasındaki ilişkinin anlaşılması, destekleyici müdahalelerin geliştirilmesi ve bütüncül bakım sonuçların ın iyileştirilmesi için önemlidir. Amaç: Bu araştırmada KY hastalarına bakım veren aile üyelerinde bakım verme yükü ve yaşam kalitesi arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Araştırma, tanımlayıcı ve kesitsel türde gerçekleştirilmiştir. Bir devlet hastanesinin kardiyoloji kliniklerinde yatarak tedavi gören 138 KY hastasına bakım veren aile üyeleri dahil edilmiştir. Araştırma Temmuz 2024 -Eylül 2024 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Verilerin toplanmasında "Bakım Veren Tanıtıcı Formu", "Zarit Bakım Verme Yükü Ölçeği (ZBVYÖ)" ve "Kalp Yetersizliğinde Aile Bakım Verici Yaşam Kalitesi Ölçeği (KYABVYKÖ)" kullanılmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler kullanılmıştır. Ölçek puanları arasındaki yordayıcı ilişkiyi değerlendirmek amacıyla basit doğrusal regresyon analizi gerçekleştirilmiştir. İstatistiksel anlamlılık değeri p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Bakım verenlerin ZBVYÖ puan ortalaması 36,36+/-20,79 ve KYABVYKÖ puan ortalaması 55,73+/-14,60 olarak belirlenmiştir. Bakım verenlerin bakım yükü ile yaşam kalitesi arasında negatif yönlü güçlü düzeyde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur (S.ss: -0,815; p<0,001). Ayrıca ZBVYÖ puanları KYABVYKÖ puanlarındaki değişimi %71,5 oranında açıklamaktadır (R2: 0,715). Sonuç: Araştırmada bakım verenlerin bakım yükü düzeylerinin ortalamanın altında, yaşam kalitesi düzeylerinin ise ortalamanın üzerinde olduğu saptanmıştır. Bulgular, bakım yükü arttıkça yaşam kalitesinin güçlü ve anlamlı biçimde azaldığını ortaya koymuştur. Ayrıca, bakım yükü yaşam kalitesindeki değişimin büyük bir bölümünü açıklamaktadır. Bu sonuç, bakım yükünün azaltılmasına yönelik müdahalelerin, bakım verenlerin yaşam kalitesini artırmada kritik bir öneme sahip olduğunu göstermektedir.
