Osman ELBEK, Haluk Celaleddin ÇALIŞIR
Toplum ve Hekim - 2026;41(2):292-2103
Türkiye' de tıp alanında kamudaki uzmanlık eğitimi, Yüksek Öğretim Kurulu'na bağlı tıp fakülteleri ile Sağlık Bakanlığı'na bağlı eğitim ve araştırma hastaneleri tarafından yürütülmektedir. Bu çalışma, 2003 yılında hayata geçirilen Sağlıkta Dönüşüm Programı (SDP) kapsamında kamu hastanelerinin neoliberal yönetim anlayışıyla yeniden yapılandırılmasının, tıpta uzmanlık eğitimi üzerindeki olumsuz etkilerini incelemektedir. Araştırma, Süreyyapaşa Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nin yirmi yılı aşkın süreyi kapsayan deneyimini temel alarak, dönüşüm öncesi ve sonrası dönemleri karşılaştırmalı olarak analiz etmektedir. Uzmanlık eğitimi programı; akademik, mesleki ve bilimsel özerklik boyutları üzerinden değerlendirilmiş olup, eğitim standartlarının hastanenin yapısal ve idari dönüşümüyle doğrudan ilişkili olduğu ortaya konulmuştur. Bu çerçevede çalışma, sağlık politikalarının makro düzeydeki yönelimlerinin, eğitim ortamındaki mikro düzey yansımalarını anlamayı amaçlamaktadır. Sağlıkta Dönüşüm Programı'nın en belirgin etkilerinden birisi, klinik şefliklerin göreli özerkliğinin ortadan kalkması, ekip sürekliliğinin ve ekol oluşumunun zayıflamasıyla birlikte idari otoritenin (başhekimlik) güçlenmesidir. Bunun yanı sıra; ekip aidiyetinin dağılması, ortak öğrenme ve tartışma kültürünün zayıflaması, eğitim etkinliklerinin mesai saatleri dışına itilmesi ve asistanların holistik hasta takibi yerine parçalı, hız odaklı poliklinik işlemi ve işlem odaklı hizmet sunumuna yönlendirilmesi gibi değişimler kamu hastanelerindeki dönüşüm sürecinin uzmanlık eğitimi üzerinde yarattığı başlıca tahribatlar olarak tespit edilmiştir.
