KAMU HUZUREVLERİNDE YAŞAYAN YAŞLILARIN SAĞLIĞI GELİŞTİRİCİ YAŞAM BİÇİMLERİ: İSTANBUL, TÜRKİYE'DEN BİR KESİTSEL ÇALIŞMA

Ayşe Nur BALCI YAPALAK, Bedia ÖZYILDIRIM

Hamidiye Medical Journal - 2026;7(2):84-93

İstanbul Medipol University School of Medicine, Department of Public Health, İstanbul, Türkiye

 

Amaç: Yaşlılık döneminde en sık görülen sağlık sorunları arasında yer alan bulaşıcı olmayan hastalıkların ilerlemesinin önlenmesi, sağlıklı alışkanlıkların geliştirilmesiyle mümkündür. Bu çalışma, huzurevlerinde yaşayan yaşlı bireylerin sağlığı geliştirici yaşam biçimi davranışlarını belirlemeyi amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntemler: Bu kesitsel çalışmada, İstanbul'daki beş kamu huzurevinde yaşayan 383 bireyden ulaşılabilen 120 katılımcıya (%31,3) sosyodemografik bilgileri içeren bir anket, Sağlığı Geliştirici Yaşam Biçimi Ölçeği II (HPLP-II) ve Nottingham sağlık profili ölçeği'nin (NHP) birinci bölümü uygulanmıştır. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 75,8 +/- 7,8 olup, %40'ı kadındır. HPLP-II alt boyutlarından en yüksek puan ortalamaları "manevi gelişim" (2,7 +/- 0,5) ve "stres yönetimi" (2,6 +/- 0,4) alanlarında, en düşük puan ortalamaları ise "sağlık sorumluluğu" (1,5 +/- 0,4) ve "fiziksel aktivite" (1,6 +/- 0,4) alanlarında saptanmıştır. NHP alt boyutları arasında en iyi sonuçlar "ağrı", "enerji düzeyi" ve "duygusal reaksiyon" (sırasıyla 9,0 +/- 15,5; 9,0 +/- 21,4 ve 10,6 +/- 14,1) iken, en olumsuz sonuçlar "uyku" ve "sosyal izolasyon" (19,2 +/- 27,6 ve 18,8 +/- 19,7) alt boyutlarında bulunmuştur. Sonuç: Sağlık sorumluluğu, fiziksel aktivite ve uyku gibi alışkanlıklar, maneviyatı değerlendiren alt boyutlardan daha kötüydü. Huzurevinde kalanların daha sağlıklı alışkanlıklar ile yaşamasını sağlamak ve yaşam biçimi davranışlarının iyileştirilmesi için uygun ve geniş kapsamlı müdahalelere ihtiyaç vardır.