Bilal GÜNAY, Elif GENÇ TETİK, Ali Osman ÖZTÜRK
Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi - 2026;8(2):660-671
Amaç: Bu araştırmanın amacı, kamu hastanelerinde hasta -hekim etkileşimlerinde ortaya çıkan çatışma süreçlerini incelemek; hastalar ve hasta yakınları tarafından sergilenen sözel, davranışsal ve duygusal şiddet öncüllerini tespit etmek; hekimlerin bu uyarı sinyallerini nasıl algıladıklarını ve çatışma sonrasında yaşadıkları duygusal tepkileri analiz etmektir. Gereç ve Yöntem: Araştırma nitel tasarımda yürütülmüştür. Veriler, Türkiye'de bir kamu hastanesinin acil servis ve poliklinik birimlerinde çalışan hekimlerle yapılan yarı yapılandırılmış görüşmeler ve Hasta Hakları Biriminde gerçekleştirilen doğrudan gözlemler ve mülakatlar yoluyla toplanmıştır. İlk aşamada bu birime başvuran 30 hasta ve hasta yakınlarının davranışları gözlemlenmiş; ardından çatışma süreçlerine taraf olan 30 hasta/hasta yakını ve hekimle mülakatlar gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Hastaların şiddet potansiyeli barındıran bir çatışma ortamına işaret eden öfke, sabırsızlık, tehditkar beden dili, yüksek sesle konuşma, suçlayıcı söylemler ve artan stres gibi erken uyarı işaretleri sergiledikleri görülmüştür. Hekimler ise kontrol kaybı korkusu, çaresizlik, öfke ve duygusal tükenmişlik yaşadıklarını belirtmiştir. Ayrıca, şiddet eğilimine ilişkin işaretlerin çoğu zaman açık saldırıdan önce iletişim sorunları ve taraflar arasındaki yanlış anlamalar yoluyla ortaya çıktığı saptanmıştır. Sonuç: Fiziksel veya sözel şiddet gerçekleşmese dahi, şiddet potansiyeli ve iletişim kırılmaları sağlık hizmeti sunumunu zayıflatmaktadır. Erken uyarı işaretlerinin kurumsal düzeyde tanınması ve yönetilmesi şiddetin önlenmesinde temel stratejidir.
