İlter KIRMIZI, Azad Gazi ŞAHİN, Ali DURAN, İsmail ŞAYAN, Cengiz AYDIN
Balıkesir Medical Journal - 2026;10(2):75-83
Giriş: Hidatik hastalık, Echinococcus granulosus tarafından oluşturulan ciddi bir paraziter enfeksiyondur. En etkili tedavi yöntemi cerrahidir. Hastalığın nüksü, uzun dönem postoperatif dönemde önemli bir komplikasyondur. Bu çalışmada, karaciğer hidatik kisti nedeniyle ameliyat edilen olgularda nüks gelişimini etkileyen faktörlerin incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmada, 2008 - 2014 yılları arasında karaciğer yerleşimli hidatik kist nedeniyle cerrahi tedavi uygulanan hastaların verileri incelenmiştir. Hastaların yaş, cinsiyet, serolojik test sonuçları, radyolojik inceleme bulguları, ASA skoru, uygulanan cerrahi teknik ve postoperatif komplikasyonları; hastane bilgi sistemi ve hasta dosyaları kullanılarak retrospektif olarak değerlendirilmiştir. Bulgular: Toplam 166 karaciğer hidatik kisti hastası analiz edilmiştir. Çalışma grubunda 26 (%15,6) hastada nüks gelişmiş olup, bu hastaların 15'i (%9) kadındır. İndirekt hemaglütinasyon testi (IHAT) 96 (%65,8) hastada pozitif bulunmuştur. IHAT (+) hastaların %15,6'sında, çapı 10 cm'den büyük olan kistik lezyonu bulunan hastaların ise %20,0'sinde (n=8) nüks gelişmiştir. Kistik lezyon çapı, serolojik test sonuçları (IHAT), cinsiyet, yaş, Gharbi sınıflaması ve uygulanan cerrahi tekniğe bakılmaksızın nüks gelişimi arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır (p>0,05). Kırk dört (%26,5) hastada multipl kistik lezyon saptanmış olup, bu grupta nüks oranı %29,5 (n=13) olarak bulunmuştur. Bu oran, tek kistik lezyonu olan hastalara göre anlamlı derecede daha yüksektir (p<0,05). Radikal cerrahi uygulanan hastalarda nüks oranı, konservatif cerrahi uygulanan hastalara kıyasla anlamlı derecede daha düşük bulunmuştur (%5,9'a karşı %22,2; p<0,05). Tartışma ve Sonuç: Hidatik kist cerrahisinde nüks, oldukça önemli bir sorundur. Multipl kisti bulunan hastalarda nüks oranı anlamlı derecede daha yüksektir. Benzer şekilde, radikal cerrahi girişimler konservatif yaklaşımlara kıyasla nüks gelişimini anlamlı şekilde azaltmaktadır. Bununla birlikte, radikal cerrahi girişimler daha fazla deneyim gerektirdiğinden daha seyrek uygulanmakta olup, bu durum yüksek nüks oranları ile ilişkili olabilir.
