İLKER ŞEN
Güncel Gastroenteroloji - 2025;27(1):17-26
Karaciğer hastalıklarında besin takviyeleri ve nutrasötiklerin potansiyel faydaları son yıllarda giderek daha fazla araştırılmaktadır. Bu derlemede, vitaminler, mineraller ve bitkisel destekler dahil olmak üzere çeşitli takviyelerin karaciğer sağlığı üzerindeki etkileri sistematik olarak incelenmiştir. Non-alkolik yağlı karaciğer hastalığı, viral hepatitler, kolestatik hastalıklar ve siroz gibi başlıca karaciğer hastalıklarında kullanılan desteklerin etkinlik ve güvenlik profilleri güncel randomize kontrollü çalışmalar ve meta-analizler ışığında özetlenmiştir. Aynı zamanda Amerikan Karaciğer Hastalıkları Araştırma Derneği, Avrupa Karaciğer Araştırmaları Derneği ve Asya-Pasifik Karaciğer Araştırmaları Derneği gibi önde gelen karaciğer derneklerinin bu takviyelere ilişkin önerileri karşılaştırmalı biçimde değerlendirilmiştir. Bulgular, her bir takviyeye dair önerilen dozlar, doğal kaynaklar, çalışma kalitesi ve klinik kılavuzlardaki yeri bakımından tablolarla desteklenmiştir. Sonuç olarak, bazı takviyelerin belirli hasta gruplarında yararlı olabileceği gösterilmekle birlikte, genel popülasyonda veya tüm karaciğer hastalıklarında rutin kullanımını destekleyecek yeterli kanıt bulunmamaktadır. Takviyeler ancak belirli endikasyonlarda, hekim gözetiminde ve mevcut kılavuzlar doğrultusunda kullanılmalıdır.
