Tayfun ÖZDEM, Mehmet Emin VAROL, Ali Can KORKMAZ, Ilgaz KAZAZ, Tuna DEMİRKIRAN, Işıl Taşöz ÖZDAŞ, Furkan Burak AKYOL, Ertan DEMİRTAŞ, Gökhan EROL, Tuğrul HOŞBUL, Hakan KARTAL
Karya Journal of Health Science - 2026;7(2):65-72
Amaç: Kalp cerrahisi ve kardiyovasküler girişimler sonrasında ortaya çıkan kan dolaşımı enfeksiyonları (KDE), yüksek morbidite ve mortalite ile ilişkili önemli postoperatif komplikasyonlardır. Antimikrobiyal direnç (AMR) giderek artan küresel bir halk sağlığı sorunu haline gelmiş olsa da, bu çalışma postoperatif KDE gelişen hastalarda AMR'nin klinik sonuçlar üzerindeki etkisini ortaya koymayı amaçlamıştır. Yöntem: Bu retrospektif çalışmaya, üçüncü basamak bir merkezde kardiyovasküler cerrahi veya kardiyovasküler girişimler sonrasında KDE gelişen 139 erişkin hasta dahil edildi. Çoklu ilaç direnci (MDR), karbapenem direnci (CR), metisilin direnci ve penisilin direncinin hastane içi mortalite, hastanede kalış süresi (LOS), yoğun bakım ünitesinde (YBÜ) kalış süresi ve mekanik ventilasyon süresi ile ilişkisi değerlendirildi. Hastane içi mortalitenin bağımsız belirleyicileri çok değişkenli lojistik regresyon analizi ile araştırıldı. Bulgular: Genel hastane içi mortalite oranı %30.9 olarak bulundu. KDE'lerin %56.8'i Gram-negatif, %43.2'si ise Gram-pozitif patojenlerden kaynaklanmaktaydı. En sık izole edilen mikroorganizmalar Staphylococcus türleri (%33.8; diğer Staphylococcus türleri %26.6 ve Staphylococcus aureus %7.2), Klebsiella pneumoniae (%21.6) ve Acinetobacter baumannii (%12.9) idi. MDR ve CR ile hastane içi mortalite arasında anlamlı ilişki saptanmadı (p>0.05). Ancak Gram-negatif KDE bulunan hastalarda karbapenem dirençli izolatlar, karbapeneme duyarlı izolatlara kıyasla anlamlı derecede daha uzun hastane ve yoğun bakım yatış süreleri ile ilişkiliydi (her iki karşılaştırma için p=0.006). Tek değişkenli analizlerde Gram-negatif KDE, diyabetes mellitus, hipertansiyon ve cerrahi işlem tipi ile hastane içi mortalite arasında anlamlı ilişki bulundu. Çok değişkenli analizde ise uzamış kardiyopulmoner baypas (KPB) süresi (OR=1.015; %95 GA: 1.005-1.025; p=0.003) ve Gram-negatif KDE varlığı (OR=3.938; %95 GA: 1.225-12.659; p=0.021) hastane içi mortalitenin bağımsız belirleyicileri olarak saptandı. Sonuç: Antimikrobiyal direnç, hastane içi mortaliteyi artırmaktan ziyade sağlık hizmeti kaynak kullanımını etkileyerek daha uzun hastane ve yoğun bakım yatış süreleri ile ilişkili bulundu. Buna karşılık mortalite, bağımsız olarak Gram-negatif kan dolaşımı enfeksiyonları ve uzamış kardiyopulmoner baypas süresi ile ilişkiliydi.
